وَ واعَدْنا مُوسى ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً
« 1 » و در اين آيه دو وعده يعنى سى شب و ده شب تمديد شده را با هم جمع نموده و در اخبار وارد شده كه چهل شب تمام ماه ذى القعده و دهه اول ماه ذى الحجّة بوده است .
و اين مواعده براى جهاتى بوده : يكى نزول الواح تورية چنانچه در آيات سوره اعراف و طه اشاره شده ديگر اثبات مقام خلافت هارون چنانچه در همان آيه سوره اعراف است
وَ قالَ مُوسى لِأَخِيهِ هارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَ أَصْلِحْ وَ لا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ
« 2 » و ديگر امتحان بنى اسرائيل چنانچه در آيه شريفه ميفرمايد
قالَ فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَ أَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ
« 3 » و اتخاذ افتعال از اخذ و بمعنى جعل و قرار دادن و مفعول دومش در آيه محذوف شده يعنى اتخذتم العجل الها و ضمير من بعده يا بوعد كه از واعدنا استفاده مىشود برميگردد يا بموسى و تقدير « من بعد ذهاب موسى و غيبته » مىباشد و بحث درباره سامرى و گوساله او در ذيل آيات سوره اعراف و طه بيان خواهد شد انشاء اللَّه تعالى .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 52 ]
ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ( 52 )
( بعد از پرستيدن گوساله از شما عفو نموديم شايد شكر گزار باشيد ) عفو بمعنى گذشت از انتقام و عقوبت ، و مغفرت بمعنى پوشانيدن گناه است و من بعد ذلك اشاره بعبادت عجل است يعنى بعد از پرستيدن گوساله ، و لعلّ
هامش
( 1 ) - سورة الاعراف آيه 142
( 2 ) - سورة الاعراف آيه 142
( 3 ) - سوره طه آيه 58