بيرون نيست ، يك قسم ناملايماتى است كه انسان بسوء اختيار و از روى جهالت و حماقت و اشتباه كارى و خيالات واهى متوجه خود ميگرداند اين قسمت از بلاها جز بدبختى دنيا و گرفتارى آخرت چيزى ندارد
خَسِرَ الدُّنْيا وَ الْآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ
« 1 » .
و يك قسمت بلياتى است كه از جانب خدا و لازمه حيات اين دنياست و مورد آيه شريفه اين گونه بلاها مىباشد و اين گونه بلاها البته داراى حكمت و مصلحت بوده و فوائدى در بر دارد كه به برخى از آنها كه بفهم ما مىرسد اشاره مىگردد :
1 - اكثر اين گونه بليّات اگر چه به ظاهر بلاء و شدت است ولى در حقيقت تفضل و نعمت است مانند مداواى مريض و معالجه و تحت عمل آوردن او كه هر چند به ظاهر براى او ناملايم و سخت است لكن وسيله شفا و راحت اوست چنانچه در حديث قدسى است
انّ من عبادى من لا يصلحه الا الفقر فلو اغنيته لافسده ذلك ، الحديث .
2 - بسيارى از اخلاق حميده و صفات حسنه در نتيجه ابتلاء ببليات و گرفتار شدن بمصايب و ناملايمات حاصل و كامل مىشود مانند صبر و رضا و تسليم و حلم و غير اينها و باصطلاح اينها تأديب حق براى تربيت خلق است ماننده فرمانده سپاهى كه سربازان را به كارهاى سخت و امور شاقه واميدارد براى اينكه ورزيده و كار آزموده گردند .
3 - موجب توجه بنده به خدا مىگردد و غفلتى را كه غالبا در اثر متنعم بودن براى انسان حاصل مىشود بر طرف مىكند و انسان را بدعا و بسيارى از عبادات و تحصيل علم كه در نعمت براى او ميسر نميشود موفق ميگرداند .
هامش
( 1 ) - سورة الحج آيه 11