وزرها و وزر من عمل بها الى يوم القيمة
» زيرا اين جزاء از ثواب يا عقاب ، اثر عمل خود اوست كه اين سنت خوب يا بد را گذارده است .
و به بيان واضحتر اينكه عامل بر سه قسم است : عامل بالمباشرة ، عامل بالتسبيب ، و عامل بالرضا ، عامل بالمباشرة كسى است كه خود كارى را انجام دهد و عامل بالتسبيب كسى است كه سبب شود ديگرى عمل خير يا شرى را انجام دهد و چنين كسى در ثواب يا گناه مباشر عمل شريك است بدون اينكه از ثواب يا عقاب او چيزى كم شود و بنا بر اين اگر حساب شود بسا ثواب يا عقاب سبب ميليونها بيش از ثواب يا عقاب مباشر است مثلا مرحوم كلينى يا صدوق يا مجلسى رحمهم اللَّه را در نظر بگيريد اينهمه كتاب كه در بيان عقائد و اخلاق و جمع اخبار اهل بيت مجلسى تصنيف نموده تا قيامت هر كه از آنها بهره بردارى كند و مشمول ثواب و اجر شود مرحوم مجلسى با همه اينها شريك مىباشد و مرحوم صدوق و كلينى نيز كه سبب شده كه مرحوم مجلسى و امثال او اين تأليفات را بنمايند و ديگران بهره بردارى كنند با مجلسى و هزاران مثل او شريك خواهند بود و هكذا هر چه بالاتر روى تا بمقام مقدس ائمه طاهرين و نبى اكرم برسد كه سبب تمام اين هدايات و خيرات و بركات بودهاند و بر عكس ابو حنيفه و امثال او كه سبب اضلال و انحراف مردم از طريق حق شدند در عقاب تمام گمراهىها و انحرافاتى كه ديگران بواسطه اينها يافتهاند شريكند و هكذا تا برسد به كسانى كه سبب پيدايش و پر و بال دادن بامثال ابو حنيفه شدند .
و عامل بالرضا كسى است كه به عمل كسى راضى و خشنود باشد ، چنين كسى نيز در ثواب يا عقاب او شريك خواهد بود «
الراضى بفعل قوم كالداخل فيهم
» و همچنين اين آيات منافات ندارد با اخبارى كه وارد شده فرداى قيامت عبادات ظالم و غيبت كننده را بمظلوم و شخصى كه غيبت او شده ميدهند و معاصى
اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى) — صفحة 25
مساهمون: السيد عبد الحسين الطيب
ص٢٥