افعال آنهاست مطلع نمايند تا هر كه نجات يابد و يا هلاك شود خود راه نجات و يا هلاكت را انتخاب كرده باشد
لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ
« 1 » .
وَ لا تُسْئَلُ عَنْ أَصْحابِ الْجَحِيمِ
يعنى وظيفه تو تبليغ و تبشير و انذار است و بعد از آن مسئوليتى براى تو در قبال كسانى كه راه دوزخ را مىپيمايند ، نيست ، و اين جمله در مقام تسليت پيغمبر است كه از مخالفت كفار و معاندين اندوهگين نگردد و هم چنان كه شأن خدا ، ارسال رسل و انزال كتب و جعل احكام و بطور كلى هدايت انام است و بعد از آن هر كه مهتدى و مؤمن شود نتيجهاش عايد خودش ميگردد و هر كه كافر و گمراه گردد وزر و وبالش دامنگير خودش مىشود و به خدا نفع و ضررى نميرساند چنانچه ميفرمايد :
إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً
« 2 »
وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمى عَلَى الْهُدى
« 3 » شأن و وظيفه تو نيز تبليغ و انذار و تبشير است و بعد از آن هر كس بهر طرفى برود خود مسئول آنست ، چنانچه وظيفه علماء و دانشمندان ، امر بمعروف و نهى از منكر و بيان احكام و تبليغ و ارشاد و موعظه و نصيحت است و پذيرفتن و نپذيرفتن آن در اختيار مردم است اگر قبول كنند بسعادت خود نائل شده و اگر قبول نكنند خود مسئول و گرفتار عمل خويشند .
هامش
( 1 ) - سوره انفال آيه 44
( 2 ) - سوره الانسان آيه 2
( 3 ) - سوره فصلت آيه 16