« وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ »
« 1 »
بوذ .
و گفتهاند : اگر نه دعا و تضرع شما بوذي . « 2 »
و گفتهاند : « لو لا دعاؤه اياكم الي طاعته » ، فيكون مضافا الي المفعول ؛ « 3 » يعنى : اگر نه خواندن او بوذى شما را بطاعت . و به اين وجه اضافت بمفعول كرده باشذ .
و گفتهاند : اگر بتان شما را بخواندندى . « 4 » و به اين وجه ، تقديرش چنين بوذ :
« ما يعبؤا بمغفرته لكم لو لا عبادتكم الاصنام » ؛
يعنى : باك بازگردى شما را بمغفرت خوذ ، اگر نه بتپرستى بوذ تانى ؟
فَقَدْ كَذَّبْتُمْ :
بدرستى كه بدوروغ بازداذى رسول را .
و گفتهاند : تقصير كردند در عبادت . و به اين وجه ، مأخوذ بوذ از « كذب القتال اذا لم يبالغ فيه » : چون در كارزار مبالغت ننمايند ، گويند دروغ گفت . « 5 »
فَسَوْفَ يَكُونُ لِزاماً :
جزاي تكذيب شما زوذ خواهذ بوذ . « 6 »
هامش
( 1 ) - ذاريات / 56 .
( 2 ) - طبرى 19 / 32 ، تبيان 7 / 513 ، مجمع 7 / 182 .
( 3 ) - تبيان و مجمع - همان صفحات ، رازى 8 / 319 .
( 4 ) - طبرى 19 / 34 .
( 5 ) - تفسير فخر 24 / 117 .
( 6 ) - طبرى 19 / 33 ، تبيان 7 / 513 ، مجمع 7 / 182 .