و گفتهاند : از خاكتان آفريذ ، و باز بخاكتان برذ . « 1 »
و گفتهاند : همان معنى است كه رسول فرموذ : [ 64 - ر ]
يحشر الناس يوم القيمه حفاة عراة عزلا « 2 » ثمّ تلا :
« كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ »
« 3 »
و گفتهاند : شما را برانگيزاند بر آنچه مرده باشيذ ، مؤمن را با ايمان و كافر را با كفر . « 4 »
مصنف گويذ : تقرير است بمعنى انكار ؛ يعنى : چنانك در ابتدا شما را آفريذند ، همچنان بازمىگرذيد ، نه زيرا كه پاكتان آفريذ و ناپاك باز مىگرذيد . و اصل در [ هر ] چيز طهارت است .
خلقت من التراب به غير ذنب * رجعت الى التراب مع الذنوب « 5 »
اين ضعيف گويذ :
هامش
( 1 ) - مجمع 4 / 411 ، رازى 5 / 145 .
( 2 ) - طبرى و مجمع : غرلا بالغين المعجمه و الراء المهملة جمع الاغرل و هو الاقلف يعنى ختنه نشده . و در تبيان غزلا بالعين مهمله و زاء معجمه آمده جمع اعزل به معناى مرد بىسلاح و لا يخفى كه اولى مناسبتر با آيهءكَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَاست .
عزل :Ozlضعف و سستى ، بىسازى و بىسلاحى ( فرهنگ نفيسى / عزل )
( 3 ) - طبرى 12 / 386 رقم 14500 و 14502 ، تبيان 4 / 384 ، رازى 5 / 145 .
( 4 ) - طبرى 12 / 382 - 384 رقم 14478 - 14493 ، مجمع 4 / 635 ، تبيان و رازى - همان صفحات .
( 5 ) - اصل نسخه : الذبوب .