و در جزم « يقيموا » و « ينفقوا » « 1 » اختلاف كردهاند . بعضى برانند كه « قل » بمعنى امر است ؛ يعنى : امر كن ايشانرا به نماز و بپاى داشتن آن را ، لانّهم آمنوا : از آن جهت كه ايمان آوردهاند . « 2 »
و بعضى برآنند كه « قل » اقتضاى مقول مىكند ؛ يعنى : « قل اقيموا يقيموا لانهم آمنوا » . « 3 »
و بعضى برآنند كه « قل » امرست ، و تقديرش : « ليقيموا لانهم آمنوا » ، « 4 » ، ليقيموا و لينفقوا لام محذوفست « 5 » .
سِرًّا وَ عَلانِيَةً ؛
يعنى : پنهان و آشكار . « 6 »
و هردو لفظ ، مصدر است . و در موضع حال افتاذهاند ؛ اى : مسرين و معلنين . « 7 »
و « سرّ » آنست كه پوشيذه بوذ . و « علانيه » آنك ظاهر باشذ .
و گفتهاند : « سر » تطوع است ، و « علانيه » فرايض . « 8 »
و گفتهاند : « سر » صدقاتست ، و « علانيه » نفقات . « 9 »
هامش
( 1 ) - اصل نسخه : ينفقون
( 2 ) - تبيان 6 / 296 ، مجمع 6 / 315
( 3 ) - تبيان و مجمع - همان صفحات ، كشاف 2 / 556
( 4 ) - تبيان و مجمع - همان صفحات ، كشاف 2 / 556
( 5 ) - لاهيجى 2 / 636 ، كشف الاسرار 5 / 258 ، كشاف 2 / 556 .
( 6 ) - رازى 3 / 220 ، كشف الاسرار 5 / 258 ، لاهيجى 2 / 636 .
( 7 ) - كشاف 2 / 556 ، كشف الاسرار 5 / 258 .
( 8 ) - همان مصادر .
( 9 ) - كشف الاسرار 5 / 258 .