افلا يتدبرون القرآن ام على قلوب اقفالها
( محمد صلى الله عليه و آله 47 / 24 )
فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ يَخافُ وَعِيدِ
( ق 50 / 45 )
از جمله احكام همين عقل ، پذيرش نبوت و تبعيت از وجود مقدس رسول اكرم صلى الله عليه و آله كه حجت ظاهر و ناطق قرآن و امين بر تنزيل ( نهج / خ 26 ) است ، مىباشد كه همين تبعيت سبب رأفت قلب مىشود :
وَ جَعَلْنا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَ رَحْمَةً
( حديد 57 / 27 )
و به همين دليل است كه نبايد تعجب كنيم از آنها كه در صدر اسلام با شنيدن يك آيه از لسان مبارك آن حضرت ، ايمان مىآوردند چرا كه تنها او است كه تالى كتاب خدا است . درست است كه آيات الهى تأثير دارند امّا چنانچه گفتيم ، اين تأثير در قلب رؤف است نه قلب محجوب . و رأفت قلب هم به اطاعت رسول خدا و دل سپردن به آستان مطهر آن حضرت مىباشد .
ولى آيا با رفتن رسول خدا ، قرآن هم مىرود يا آنكه قرآن كلام جاودانهء خدائى است و نطق آن و « تذكر » آن نيز جاودانى ؟
مسلم آنكه ، شق دوم صحيح است و نياز مردم به كتاب رفع نخواهد شد ؛ همچنانكه همواره به حجت خدا نيازمندند ؛ و لذا حجج الهى پس از رسول خدا ، تالى كتاب خدايند و مترجمان وحى .
اول آنها ، على بن ابى طالب عليه السلام كه خود در نهج البلاغه / خ 125 مىفرمايد :
و هذا القرآن انما هو خط مستور بين الدفتين لا ينطق بلسان و لا بدّ له من ترجمان و انما ينطق عنه الرجال . « 1 »
هامش
( 1 ) - به نقل از تفسير كنز الدقائق 12 / 161 ذيل هذا كتابنا ينطق عليكم بالحق .