و اولاد ، شامل ذكور و اناث است . و در آيت زنانرا مقدم داشت بطريق شمول ، و بان التقى نفرمود ، صريح نيز مقدم گردانيذ ، بقوله :
« لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ » .
« 1 »
و درين تقديم نكتهء بشنو .
در جاهليت ، ميراث مردم بزنان و اطفال نمىداذند ، چنانچه پيش ازين بيان كرديم . « 2 » بارى - تعالى - رغم انف اهل جاهليت را ، ميراث مقدم داشت ، تا در اسلام بفعل اهل جاهليت در شأن مواريث عمل نكنند ، و كردند . بعد از رسول - صلى الله عليه و آله - [ 51 - ر ] ميراث بفاطمه - عليها السلم - نداذند . و تقديم زنان در آيت ، خوذ ازين معنى بوذ كه بارى - تعالى - دانست كه بعد از رسول ، فاطمه را از ميراث محروم كنند . تأكيد و مبالغه را تقديم فرموذ .
اگر گوييى : فاطمه را از ميراث رسول خذا محروم گردانيذ ، بحديث « نحن معاشر الانبيا » « 3 »
گوييم : رسول نشايذ كه بخلاف حكم خذاي - تعالى - حكم فرمايذ ، بلك حكم او بايذ كه موافق حكم الهى بوذ . و اگر اين مسلم داريم ، همچنان باشذ كه
هامش
( 1 ) - نساء / 11 .
( 2 ) - ذيل آيه 127 سوره نساء .
( 3 ) - دربارهء اين حديث جعلى ، مراجعه شود به : رساله شيخ مفيد بر ردّ اين حديث در ضمن « عدة رسائل » خود ( طبع مكتبة المفيد قم ) ، و احتجاج طبرسى 1 / 93 و بحث تفصيلى سيّد مرتضى در : الشافى 4 / 57 - 104 . و قبل از همه ، حضرت سيدة النساء ، صلوات الله عليها در خطبهء فدكيهء خود - كه با اسناد متواتر روايت شده - به اين حديث موضوع پاسخ داده است . همچنين بحث تحقيقى و مستند متتبع معاصر آقاى احمدى ميانجى در اين زمينه ، جالب است . ر . ك . اصول مالكيت در اسلام 2 / 105 - 138 .