احتمالى حيات ، ميزان موفقيت در زندگى و . . . و از طريق ميزان گرهها ، بيماريها و ناراحتىها ، پستىها و بلنديها را تخمين مىزنند . اين نوع از اخبار اگر جزمى و يقينى باشد قطعاً حرام است .
تنجيم
خبر دادن از حوادث طبيعى با استفاده از حركات سيارگان و شيوه قرار گرفتن ستارگان به سه صورت متصور است .
1 - خبر دادن جزمى و قطعى بهطورىكه افلاك را مستقل در تأثير بداند و بگويد فلان تغيير و تحول در آسمان يا وجود سياره در فلان موضع موجب ايجاد فلان اثر طبيعى است .
چنين نوعى از تنجيم قطعاً باطل و كفر است زيرا كه « لا مؤثر فى الوجود الّا اللَّه » و هيچ چيزى غير ذات احديت توان ايجاد كوچكترين اثرى در هستى را ندارد .
قال رسولاللَّه صلى الله عليه و آله :
« مَنْ صَدَّق كاهِناً اوْ مُنَجِّماً فَهُوَ كافِرٌ بِما انْزِلَ عَلى مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله » « 1 »
قال الصادق عليه السلام :
« الْمُنَجِّمُ مَلْعُونٌ ، وَ الْكاهِنُ مَلْعُونٌ ، وَ السَّاحِرُ مَلْعُونٌ ، وَ الْمُغَنِيَّةُ مَلْعُونةٌ وَ مَنْ آواها مَلْعُونٌ وَ آكِلُ كَسْبِها مَلعُونٌ » « 2 »
2 - خبر دادن جزمى و قطعى از تأثير آسمان به نحوى كه اين تأثير و تأثّر را منوط باذن خداوند متعال و تحت ارادهء او بداند .
3 - خبر دادن احتمالى و غير قطعى با بيان گمان و ترديد .
دو قسم اخير را نمىتوان مشمول ادله حرمت تنجيم دانست .
هامش
( 1 ) - كسى كه كاهن يا منجّمى را تصديق كند به آنچه بر پيامبر نازل شده است ، كافر گشته است . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 104 ) .
( 2 ) - منجم ، كاهن ، ساحر ، زن ترانه خوان و كسى كه وى را يارى دهد و از درآمدش بخورد ، از رحمت خداوند مطرودند . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 103 ) .