تفسير اين آيه شريفه از رسول خدا صلى الله عليه و آله سؤال شد ، حضرت فرمود :
« مَنْ عَمِلَ عَمَلًا مِمَّا امَرَ اللَّهُ بِهِ مُراءةَ النَّاسِ فَهُوَ مُشْرِكٌ » « 1 »
حضرت امير عليه السلام نيز ريا را شرك اصغر معرفى فرموده است .
« انَّ اخْوَفَ ما اخافُ عَلَيْكُمْ الشِّركُ الْاصْغَرُ ،
قالُوا وَ ما الشِّرْكُ الْاصْغَر ؟
قالَ :
الرِّيا » « 2 »
4 - منافق است
ريا نفاق است و رياكار دو چهره متفاوت دارد . قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله :
« مَنْ زادَ خُشُوعَ الْجَسَدِ عَلى ما فِى الْقَلْبِ فَهُوَ خُشُوعُ النِّفاقِ » « 3 »
تنها تلاش رياكار حفظ ظواهر خويش است و در خفاء به كارى ديگر مشغول است .
گربه گرچه حج اكبر كند * هم به حرم صيد كبوتر كند
قرآن كريم به رياى منافقان چنين اشاره فرموده است :
« إِنَّ الْمُنافِقِينَ يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ وَ إِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى يُراؤُنَ النَّاسَ وَ لا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا »
« 4 »
هامش
( 1 ) - كسى كه يكى از دستورات خداوند را به خاطر مردم انجام دهد ، مشرك است . ( بحار الانوار - جلد 72 - صفحه 397 ) .
( 2 ) - بيشترين چيزى كه براى شما از آن ترسان هستم ، شرك اصغر است . عرض كردند : شرك اصغر چيست ؟ فرمود : ريا . ( شرح نهج البلاغه حديدى - جلد 2 - صفحه 179 ) .
( 3 ) - كسى كه خضوع ظاهرش از درونش بيشتر باشد ، منافق است . ( مستدرك الوسايل - جلد 1 - صفحه 106 ) .
( 4 ) - ( نساء - 142 ) منافقان مىخواهند خدا را فريب دهند در حالى كه او آنها را فريب مىدهد . آنها چون به نماز مىايستند با كسالت مىايستند و در برابر مردم ريا مىكنند ، و خدا را جز به قدر محدودى ياد نمىكنند .