مُساوٍ للاوصاف بمنّين نسيئةً ) فلم يرد فيهما حيله » « 1 »
مكيل و موزون
همانطوركه در آغاز بحث اشاره كرديم ربا معاملى تنها در موردى محقق مىشود كه دو جنس معاوضه شده مكيل و موزون باشند بنابراين ربا در چيزهائى كه معيار خريد و فروش آنها عدد و يا متر مىباشد محقق نمىشود .
قال الصادق عليه السلام :
« لايَكُونُ الرِّبا الّا فِيما يُكالُ اوْ يُوزَنُ » « 2 »
اجناسى كه در منطقهاى كيلوئى و در جاى ديگر عددى است ، معيار ربا در آنها ، منطقهء معاوضه مىباشد پس اگر گردو در شهرى عددى و در شهر ديگر كيلوئى باشد ، در شهر اول ربا محقق نيست ، بخلاف شهر دوم كه معاوضهء آن دو در آن شهر ، معاملهاى ربوى محسوب مىشود .
البته امام صادق عليه السلام در خبرى ديگر ، ربا در غير مكيل و موزون را مكروه مىشمرد ، آن حضرت در پاسخ سؤال « محمد بن مسلم » كه عرض مىكند : دو لباس بد به يك لباس يا دو شتر به يك شتر چگونه است ؟ مىفرمايد :
« كَرِهَ ذلِكَ عَلِىٌّ فَنَحْنُ نَكْرَهُهُ الّا انْ يَخْتَلِفَ الصِّنْفانِ » « 3 »
ربا در قرآن
به قطع مىتوان گفت : قرآن كريم هيچ گناهى را به قدر ربا مذمت نكرده است . به
هامش
( 1 ) - ( كتاب البيع - جلد 2 - صفحه 408 و 409 ) .
( 2 ) - ربا فقط در آنچه كه قابل توزين باشد صورت مىپذيرد . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 434 ) .
( 3 ) - حضرت امير عليه السلام اين را مكروه مىدانست و من نيز از آن اكراه دارم مگر اينكه دو جنس از دو صنف مختلف باشند . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 449 ) .