ايفاء نقشى مىشوند كه ابليس به او داده است ، تا وى سرگرم به اعمال صورى و الفاظى عادى شود و از حيلههاى ابليس غافل گردد .
عارفى مىگفت : شبى ابليس را در خواب ديدم ، عصايم را برداشتم تا به او بزنم ، وقتى مرا بدين حال ديد ، گفت : اى شيخ من از عصاى شما هراسى ندارم ، از نور دل شما مىترسم . « 1 »
استعاذه
اولين قدم براى رهايى از وسوسهء ابليس ، پناه بردن به خداوند است .
« وَ قُلْ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزاتِ الشَّياطِينِ * وَ أَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ » .
« 2 »
آيهء ذيل استعاذه را قبل از تلاوت قرآن لازم مىداند .
« فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ » .
« 3 »
هنگامى كه وسوسه ابليس آشكار مىشود ، استعاذه اهميت مضاعفى مىيابد .
« وَ إِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ » .
« 4 »
« عثمان بن ابىالعاص » به پيامبر خدا عرضه داشت : يا رسولاللَّه ! شيطان بين نمازم و قرائتم حائل مىشود . حضرت فرمودند :
« ذلِكَ شَيْطانٌ يُقالُ لَهُ خَيْزَبُ ( خنزب ) فَاذا احْسَسْتَ بِهِ فَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْهُ وَ اتْفُلْ عَنْ يَسارِكَ ثَلاثاً » . « 5 »
هامش
( 1 ) - تذكرةالاولياء - جلد 2 - صفحه 35 ) .
( 2 ) - ( مؤمنون - 97 و 98 ) بگو : پروردگارا من از وسوسههاى شياطين بهتو پناه مىبرم ، و از اينكه نزد من حاضر شوند به تو پناه مىبرم .
( 3 ) - ( نحل - 98 ) هنگام تلاوت قرآن ، از شيطان رانده شده به خدا پناه بر .
( 4 ) - ( فصلت - 36 ) و اگر شيطان وسوسهات كرد به خدا پناه بر كه او شنواى داناست .
( 5 ) - اين شيطان را خيزب يا خنزب گويند ، وقتى او را احساس كردى به خدا پناه بر و به جانب چپ خود ، سه بار آب دهان بينداز . ( بحارالأنوار - جلد 92 - صفحه 136 ) .