3 - فراموشى و ضعف حافظه
دروغ حافظهء انسان را نسبت به مطالبى كه بايد بخاطر داشته باشد زايل مىكند .
قال الصادق عليه السلام :
« انَّ مِمّا اعانَ اللَّهُ بِهِ عَلَى الكَذَّابينَ النِّسْيانَ » « 1 »
اين اثر براى دروغ چنان قوى است كه گاهى دروغگو نسبت به آنچه كه گفته ، فراموش كار مىشود و عملى از او سر مىزند كه خلاف گفتهاش را اثبات مىكند .
برادران يوسف ، چون يوسف را در چاه انداختند ، پيراهن وى را به خون گوسفندى آغشته كردند و گفتند : گرگ او را دريده است .
در حالى كه متوجه نبودند كه وقتى گرگ بچه را به درد ، مىبايست پيراهن پاره شود و جز اندكى از آن چيزى باقى نماند ، چراكه گرگى يافت نمىشود كه لباسى از تن كودكى درآورد و آنگاه وى را ببلعد ، مگر گرگان انسى .
قرآن كريم چه زيبا اين مطلب را بيان فرموده است .
« وَ جاؤُ عَلى قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ
. . . » « 2 »
« كَذِب » مصدر و براى مبالغه آمده است ، يعنى برادران پيراهن را به خونى كه دروغ آن واضح و آشكار بود آغشته نموده و بهحضور پدر آوردند .
البته اين اثر دروغ براى دروغگو نعمتى است تا بلكه به خود آيد و از اين گناه دست بردارد ، شايد به همين جهت باشد كه امام ششم عليه السلام فرموده اند : فراموشى چيزى است كه خداوند با آن به دروغگو كمك مىكند .
4 - رسوائى
يكى از بدترين پيامد سوء دروغگوئى رسوائى است ، و دروغگو رسوا مىشود .
هامش
( 1 ) - از چيزهائى كه به وسيله آن خداوند به دروغگويان كمك نموده ، فراموشى است . ( وسايل الشيعه - جلد 8 - صفحه 573 ) .
( 2 ) - ( يوسف - 18 ) و پيراهن او را با خونى دروغين نزد پدر آوردند .