ولى در صدق و كذب مخبرى ، خبر با اعتقاد سنجيده مىشود ، اگر مطابق اعتقاد بود صدق است هر چند با واقع مطابق نباشد و اگر مطابق اعتقاد نبود كذب است هر چند با واقع مطابق باشد .
بحث ما به عنوان يك بحث اخلاقى در باره صدق و كذب مخبرى است و طبعاً آيات و روايات ، دروغ مخبر را تقبيح مىنمايند و جزاء و پاداش او را مطرح مىكنند .
به هر حال در پى اين مقدمه بايد گفت : اسلام دين راستى و صداقت است ، تمامى معيارهاى اصلى و فرعى اين آئين بر پايه صدق بناگذارى شده است .
خالق هستى تنها به راستى سخن گفته است .
« وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ »
« 1 »
پيامبران او نيز همه از راستگويان امت خود بودهاند .
« بَلْ جاءَ بِالْحَقِّ وَ صَدَّقَ الْمُرْسَلِينَ »
« 2 »
مؤمنان به پيامبران ، همگى صادق بوده و هستند .
« إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتابُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ »
« 3 »
و جايگاه آنها نيز مكان صدق است .
هامش
( 1 ) - ( انعام - 115 ) و سخن پروردگار تو به صدق و عدل كامل شد ، كسى نمىتواند سخنان او را تغيير دهد و او شنوا و داناست .
( 2 ) - ( صافات - 37 ) بلكه پيامبر خدا حق را آورده است و انبياء گذشته را تصديق نموده است .
( 3 ) - ( حجرات - 15 ) مؤمنان واقعى تنها كسانى هستند كه به خدا و رسولش ايمان آورده ، سپس هرگز شكى و ترديدى به خود راه نداده و با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد كردهاند ، آنها راستگويانند .