همانطوركه زياد بينى اعمال موجب عجب است و لذا كم بينى سفارش شده است ، ولى اگر كم بينى منجر به نااميدى شود باز هم نامشروع مىباشد .
قال على عليه السلام :
« افْعَلُوا الْخَيْرَ وَ لاتَحَقِّرُوا مِنْهُ شَيْئاً فَانَّ صَغيرَهُ كَبيرٌ وَ قَليلَهُ كَثيرٌ » « 1 »
4 - لغزشهاى خود را كوچك نشمريم .
حضرت امير عليه السلام در وصف بندگان خدا مىفرمايد :
« يَرَوْنَ فى انْفُسِهِمْ انَّهُمْ اشْرارٌ وَ انَّهُمْ لَاكْياسٌ وَ ابْرارٌ » « 2 »
5 - آراء و نظريات خود را بهترين نظرات نخوانيم .
امام صادق عليه السلام مىفرمايد : حضرت عيسى عليه السلام فرمود : مرضها را علاج كردم ، كور و پيسى را به اذن خدا شفا دادم ، مرده را به اذن او زنده نمودم ولى قادر به علاج احمق نشدم . به او گفتند : يا روح اللَّه وَ ما الاحمق ؟
قال :
« المُعْجِبُ بِرَايِهِ وَ نَفْسِهِ ، الَّذى يَرى الْفَضْلَ كُلَّهُ لَهُ لاعَلَيْه . . . » « 3 »
6 - كمتر مَن مَن ، كنيم .
جابربن عبداللَّه انصارى مىگويد : نزد پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رفتم ، و او را خواستم .
حضرت از پشت در فرمود : كيستى ؟
گفتم : من ، حضرت خارج مىشد و ( به تعريض ) مىفرمود : مَن مَن . « 4 »
از عباراتى چون من كردم . من گفتم . من باعث شدم . كار من بود و . . . خوددارى
هامش
( 1 ) - اعمال نيك را انجام بدهيد ، و چيزى از آن را كم نشماريد ، كه كم آن زياد و اندك آن بسيار است . ( وسايل الشيعه - جلد 1 - صفحه 89 ) .
( 2 ) - خيال ميكنند بدان جامعه هستند ، در حالى كه زيركان و نيكان جامعهاند . ( مستدرك الوسايل - جلد 1 - صفحه 131 ) .
( 3 ) - احمق كيست ؟ كسى كه خود و رأيش را مىپسندد و خيال مىكند همهء فضيلتها از آن اوست و نقطه ضعفى ندارد . ( بحار الانوار - جلد 72 - صفحه 320 ) .
( 4 ) - ( صحيح مسلم - جلد 3 - صفحه 1697 ) .