قرار مىدهد . كسانى كه به عبادات ، اخلاق ، شيوهء معاشرت ، عقايد خود و نيز نعمتهائى چون ثروت ، اولاد و يا علم خويش مىنازند ، بايد بدانند خوب بودن اينها به مقبول شدن در پيشگاه حقّ بستگى دارد و چنين چيزى فعلًا معلوم نيست ، زيرا چه بسا زيباترين اعمال ، بدترين اثرات منفى را در دنيا و آخرت به دنبال داشته باشد .
بىترديد اين قبيل انسانها مورد اغواى ابليس قرار گرفتهاند و گمراه شدهاند .
« أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً فَإِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما يَصْنَعُونَ »
« 1 »
مراتب عجب
« على بن سويد » از اصحاب امام كاظم و امام رضا عليهما السلام است ، او مىگويد : از امام كه گويا مورد نظر او امام هفتم باشد ، در مورد عُجبى كه عمل را تباه مىكند پرسيدم .
امام فرمودند :
« الْعُجْبُ دَرَجاتٌ مِنْها انْ يُزَيَّنَ لِلْعَبْدِ سُوءُ عَمَلِهِ فَيَراهُ حَسَناً فَيُعْجِبَهُ وَ يَحْسَبَ انَّهُ يُحْسِنُ صُنْعاً ، وَ مِنْها انْ يُؤْمِنَ الْعَبْدُ بِرَبِّهِ فَيَمُنَّ عَلَى اللَّهِ عزّ وَ جلّ وَ للَّهِ عَلَيْهِ فيهِ الْمَنُّ » « 2 »
هامش
( 1 ) - ( فاطر - 8 ) آيا كسى كه عمل زشت وى برايش آرايش شده است و آن را نيك مىبيند مثل كسى است كه واقعاً اعمالى چنين دارد ؟ خداوند هركسى را كه بخواهد گمراه مىسازد و هركس را بخواهد هدايت مىنمايد ، بنابراين جان خود را به خاطر شدّت تأسف بر آنها از دست نده كه خداوند به آنچه انجام مىدهند آگاه است .
( 2 ) - عجب را درجاتى است : از جملهء آنها اين است كه اعمال بنده نزد وى تزئين داده شود و او آنها را نيك مىبيند و عجب او را فرا گرفته و خيال مىكند بهترين عمل را انجام داده است ، و از درجات آن اين است كه بنده به پروردگارش ايمان مىآورد و بر خدا بدين جهت منّت مىگذارد ، در حالى كه خداوند بر وى منّت دارد . ( بحار الانوار - جلد 72 - صفحه 310 ) .