الّدينارِ وَالدِّرْهَمِ وَهُوَ سَهْمُ الشَّيْطانِ » « 1 »
لازم به ذكر است ، وسوسهء شيطانى قابل درك و فهم بوده و تبعات آفريده شده از آن كه كدورت ، تيره شدن دل و نيز سنگينى روان مىباشد آن را از الهام كه حالت فرح و انبساط روانى ايجاد مىكند متمايز مىسازد .
2 - غافل نمودن انسان
بيدار بودن انسان كافى است تا عقل خويش را به كار گيرد و فريبهاى نفس را به كنارى نهد و نسبت به آنها بىتوجه باشد ، لذا ابليس مىبايست اول اين حالت بيدارى را بگيرد و آدمى را غافل نمايد تا بتواند سوگندش را عملى سازد .
« اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ . . . »
« 2 »
3 - ايجاد آرزوهاى طولانى
ايجاد آرزوهاى بزرگ مىتواند آدمى را براى رسيدن به آن خواسته به انواع دنائتها بكشاند ، ابليس را كافى است كه آرزو را در ذهن آدمى بارور كند ، و به آن نمايش خاص بدهد ، اين انسان است كه خود در پى آرزو رفته و معاصى را بر خويشتن هموار مىكند .
« إِنَّ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلى أَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْهُدَى الشَّيْطانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَ أَمْلى لَهُمْ »
« 3 »
هامش
( 1 ) - فتنهها سه دستهاند : عشق به زنان كه شمشير شيطانند ، شرابخوارى كه دام و تلهء شيطان است و عشق به پول كه تير شيطان است . ( بحار الانوار - جلد 73 - صفحه 140 ) .
( 2 ) - ( مجادله - 19 ) شيطان بر آنها مسلط گشت ، و ياد خدا را از خاطر آنها برد .
( 3 ) - ( محمد صلى الله عليه و آله - 25 ) كسانى كه بعد از روشن شدن هدايت براى آنها ، به حق پشت نمودند ، شيطان اعمال زشتشان را در نظرشان زينت داده و آنها را با آرزوهاى طولانى فريفته است .