تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اخلاق در قرآن و سنت (فارسى) — صفحة 337

مساهمون:

ص٣٣٧
و اگر راه كجى را برگزيد ، ظرف عقوبت خود را مهيا كرده‌باشد .

آزادى اجتماعى

از آنجا كه آزادى اجتماعى ، نياز فطرى انسان محسوب مىشود ، اساس آن قابل بحث نيست و مورد وفاق جميع انديشمندان است . ولى حدود و صغور آن هر از چند گاهى شبهاتى ايجاد مىنمايد ، بطورى كه برخى تعريفى براى آن وضع و دايره‌اى رسم كرده و آن را در محدوده همان دايره مىبينند وبرخى عينكى با برد قوىتر بر چشم گذارده و محدودهء وسيعترى را در زير پرچم آزادى مشاهده مىكنند . ولى به هر حال آزادى مطلق را هيچ انسانى نپذيرفته و هركس به شيوه‌اى محدوديتى براى آن قائل شده است .

منشاء اختلاف

واژه‌ها معمولًا بر دو گونه‌اند ، برخى واژه‌ها مفاهيم عينى دارند ، فهم اين مفاهيم و تصديق آنها ، تنها بستگى به تصورشان دارد و به محض تصور ، تصديق محقق مىشود . مفهوم آب ، خاك ، آسمان ، دست ، پا و . . . مفاهيمى هستند كه عينيت خارجى دارند و تصور مصداق ، آدمى را به تصديق آن رهنمون مىسازد ، البته برخى از همين واژه‌ها ، مشترك لفظى هستند و فهم معناى مقصود مستلزم وجود قرينه بوده و بدون آن امكان ندارد . همانند لفظ عين كه بيش از 72 معنا براى آن نقل شده است و يا لفظ شير و امثال آن .
آن يكى شير است اندر باديه * و آن دگر شير است اندر باديه آن يكى شير است آدم مىخورد * و آن دگر شير است آدم مىخورد
برخى ديگر از واژه‌ها ، واژه‌هاى انتزاعى هستند . اين واژه‌ها عينيت خارجى ندارند و مصاديق آنها صرفاً ذهنى است . فهم اين مفاهيم به سادگى امكان ندارد
اخلاق در قرآن و سنت (فارسى) — صفحة 337 | على غضنفرى