و نيز فرموده است :
« مَنْ رَدَّ دِرْهَماً الَى الْخُصَماءِ ، اعْتَقَ اللَّهُ رَقَبَتَهُ مِنَ النَّارِ وَ اعْطاهُ بِكُلِّ دانِقٍ ثَوابَ نَبِىٍّ وَ بِكُلِّ دِرْهَمٍ مَدينَةً مِنْ دُرَّةٍ حَمْراءَ » « 1 »
و اين هم ثواب بر گرداندن مال حرام يعنى مالى كه از كسى غصب و يا سرقت شده است :
قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله :
« اداءُ دانِقٍ مِنْ حَرامٍ يَعْدِلُ عِنْدَ اللَّهِ سَبْعينَ الْفِ حَجَّةً مَبْرَوُرَةً » « 2 »
بههرحال خداوند از هر گناهى بگذرد از حقوق النّاس نخواهد گذشت .
قال الباقر عليه السلام :
« اوَّلُ قَطْرَةٍ مِنْ دَمِ الشَّهيدِ كَفَّارَةٌ لِذُنُوبِهِ الَّا الدَّيْنَ ، فَانَّ كفَّارَتَهُ قَضائُهُ » « 3 »
اين اخبار و تمام رواياتى كه از آغاز بحث تاكنون گذشت ، اطلاق دارند و شامل حقوق شرعى و بدهكارى از زكوات و اخماس نيز مىشوند . بنابراين عدم پرداخت وجوه شرعى نيز معصيت شمرده شده و تأخير در آن در صورت توان پرداخت جايز نيست .
هامش
( 1 ) - كسى كه درهمى را به صاحبانش برگرداند ، خداوند او را از آتش جهنم نجات خواهد داد و به قدر هر دانقى كه به صاحبش پرداخت مىكند اجر پيامبرى و به اندازهء هر درهمى كه پرداخت مىنمايد شهرى از درّ سرخ براى او خواهد بود . ( دانق را حدود يك ششم درهم گويند ) . ( مستدرك الوسايل - جلد 12 - صفحه 104 ) .
( 2 ) - اداء نمودن دانقى از حرام نزد خداوند معادل هفتاد هزار حج مقبول است . ( مستدرك الوسايل - جلد 12 - صفحه 106 ) .
( 3 ) - اولين قطرهء خونى كه از شهيد مىريزد كفارهء همهء گناهان او خواهد بود الا قرض كه تنها كفارهء آن اداء آن است . ( وسايل الشيعه - جلد 13 - صفحه 85 ) .