در مسير قرآن نباشى ، هيچكس جز نفس تو مايهء تباهى تو نيست ! « 1 »
امام صادق عليه الاف التّحيّة و الثّناء نيز مىفرمايند : هيچ بندهاى ، خود را براى خداى متعال خالص ننموده است ، مگر اينكه مداحى ديگران و مذمت آنها برايش يكسان باشد ، چراكه ممدوح با مدح مردم ، نزد خداوند ممدوح نمىشود و مذموم با ذمّ ديگران ، نزد او مذموم نمىگردد . پس به مدح احدى خوشحال مشو كه به منزلت تو نزد خداوند نمىافزايد ، و به مذمّت احدى ناراحت نباش كه از مقام تو نزد خدا نمىكاهد .
« لاتَفْرَحْ بِمَدْحِ احَدٍ . . . وَ لاتَحْزَنْ بِذَمِّ احَدٍ » « 2 »
4 - توجه به استهزاء مداح
مداحى كه به مدح كسى مىپردازد و او خود مىداند گفتههاى مداح در مورد وى صادق نيست بايد بداند كه مداح او را استهزاء مىنمايد ، و تنها مىخواهد به هدف از پيش معين شدهء خويش برسد .
به احاديثى كه از حضرت امير المومنين على بن ابيطالب عليه افضل صلوات المصلّين نقل شده است توجه كنيد :
« مادِحُ الرَّجُلِ بِما لَيْسَ فيهِ مُسْتَهْزِءٌ بِهِ » « 3 »
« مادِحُكَ بِما لَيْسَ فيكَ مُسْتَهْزِءٌ بِكَ فَانْ لَمْ تَسْعِفْهُ بِنَوالِكَ بالَغَ فى ذُلِّكَ وَ هِجائكَ » « 4 »
و البته اين علامت خوبى است براى باز شناسائى مداحان دروغين .
هامش
( 1 ) - ( بحار الانوار - جلد 78 - صفحه 163 ) .
( 2 ) - ( همان مصدر ) .
( 3 ) - مدح كسى به آنچه كه در وى نيست استهزاء به وى است . ( غرر الحكم ) .
( 4 ) - آنكه تو را به آنچه در تو نيست ستايش كند تو را تمسخر كرده است و اگر به عطاى خود او را كامروا نسازى تو را بد گوئى خواهد نمود . ( غرر الحكم ) .