القِيمَةِ فى طينَةِ خَبالٍ حتّى يَخْرُجَ مِمّا قالَ »
« ابى يعفور » كه راوى اين حديث است ، مىگويد : پرسيدم : « طينة خبال » چيست ؟ حضرت در پاسخ فرمودند :
« صَديدٌ يَخْرُجَ مِنْ فرُوجِ المُؤمِساتِ يَعْنِى الزَّوانى » « 1 »
چند تذكر
در پايان اين مبحث توجه به چند تذكر لازم است .
1 - يكى از وظايف مؤمنان در قبال يكديگر اين است كه گفتار و كردار و پندار يكديگر را حمل بر احسن كنند و احتمال خلاف شرع آن را ناديده بگيرند .
قال على عليه السلام :
« ضَعْ امْرَ اخيكَ عَلى احْسَنِهِ حَتّى يَأتِيَكَ مايَغْلِبُكَ مِنْهُ وَلا تَظُنَّنَّ بِكَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ اخيكَ سُوءً وَانْتَ تَجِدُ لَها فى الخَيْرِ مَحْمِلًا » « 2 »
2 - پرهيز از موضع تهمت نيز از وظايف شخصى مؤمنان است و هيچ مؤمنى حقّ ندارد موجبات بهتان بر خودش را فراهم كند .
قال على عليه السلام :
« ايَّاكَ وَمَواطِنَ التُّهْمَةِ » « 3 »
3 - بدعت موجب تغيير دين از اسلوب اصلى خود و حلال كردن محرمات و حرام كردن حلالها مىشود و نتيجهء چنين چيزى نابودى اساس دين است .
هامش
( 1 ) - كسى كه تهمت به مؤمن يا مؤمنهاى به آنچه كه در آنها نيست زند ، خداوند او را در روز قيامت در « طينة خيال » محبوس خواهد نمود ، و آن آبى است متعفن كه از زنان فاحشه خارج مىشود . ( بحارالانوار - جلد 75 - صفحه 194 ) .
( 2 ) - كار برادر خود را به بهترين وجه حمل نما ، مگر اينكه كارى كند كه راه توجيه را بر تو ببندد ، و هيچگاه به سخن برادرت تا جائى كه محمل نيكى دارد ، گمان بد مبر . ( اصول كافى - جلد 2 - صفحه 362 ) .
( 3 ) - از جايگاه تهمت بپرهيز . ( بحار الانوار - جلد 75 - صفحه 90 ) .