« . . . ذلِكَ لِمَنْ خافَ مَقامِي وَ خافَ وَعِيدِ »
« 1 »
مقام ربّ
مراد از مقام ربّ چيست .
دو احتمال در تفسير اين دسته آيات مىتوان بيان كرد :
1 - مقام ربّ به معناى جايگاه خداى متعال هنگام محاسبهء خلايق است و اين دسته از آيات ثواب كسانى كه از عذاب آخرت بترسند را بيان مىدارد . مؤيد اين تفسير ، آيهء شريفهء ذيل است كه خوف از عذاب رابجاى خوف از مقام آورده است .
« إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِمَنْ خافَ عَذابَ الْآخِرَةِ . . . »
« 2 »
2 - مقام ربّ به معناى حضور خداوند در سراسر عالم است بهطورىكه عالم همه محضر اوست و لذا كسى كه مرتكب زشتى مىشود ، در محضر او آلوده شده و از مقام او نهراسيده است .
قال الصادق عليه السلام :
« خَفِ اللَّهَ كَانَّكَ تَراهُ فَانْ كُنْتَ لا تَراهُ فَانَّهُ يَراكَ ، فَانْ كُنْتَ تَرى انَّهُ لا يَراكَ فَقَدْ كَفَرْتَ وَانْ كُنْتَ تَعْلَمُ انَّهُ يَراكَ ثُمَّ اسْتَتَرْتَ عَنِ الْمَخْلُوقينَ بِالْمَعاصى وَبَرَزْتَ لَهُ بِها فَقَدْ جَعَلْتَهُ فى حَدِّ اهْوَنِ النَّاظِرينَ الَيْكَ » « 3 »
هامش
( 1 ) - ( ابراهيم - 14 ) اين موقعيت ( وراثت زمين براى مؤمنين ) براى كسى است كه از مقام من بترسد و از عذاب بيمناك باشد .
( 2 ) - ( هود - 103 ) در مجازات اقوام گذشته نشانهاى است براى كسى كه از عذاب آخرت مىترسد .
( 3 ) - چنان از خدا بترس كه گويا او را مىبينى و اگر تو او را نمىبينى ، او تو را مىبيند ، اگر معتقد باشى او تو را نمىبيند ، كافر شوى ؛ و اگر بدانى او تو را مىبيند ، سپس گناهت را از مخلوقان بپوشانى و در مقابل او آشكار كنى ، او را پستترين بينندهء خود به حساب آوردهاى ( بحارالانوار - جلد 70 - صفحه 386 ) .