3 - افراط و تفريط در طلب دنيا
افراط در دنياطلبى و عشق به دنيا سرآمد تمامى لغزشها و موجب هلاكت حتمى است .
قال على عليه السلام :
« رَأْسُ الْآفاتِ الْوَلَهُ بِالدُّنْيا » « 1 »
ترك دنيا و عدم استفاده از نعمتهاى الهى و به عبارتى رهبانيت در اسلام جايز نيست و عملى نامشروع است .
قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله :
« لَيْسَ فى امَّتى رَهْبانِيَّةٌ » « 2 »
حد ميان اين دو يعنى بهرهگيرى و استفاده از دنيا براى رسيدن به نعمت اخروى ممدوح آيات و روايات مىباشد .
رسول خدا صلى الله عليه و آله در اين باره مىفرمايد :
« اعْظَمُ النّاسِ هَمّاً الْمُؤمِنُ يَهْتَمُّ بِامْرِ دُنْياهُ وَامْرِ آخِرَتِهِ » « 3 »
4 - افراط و تفريط در كار و فعاليت
اينكه آدمى تمام اوقات خود را به كار و فعاليت بپردازد و از ديگر امورش و نيز استراحت باز ماند ، مورد نكوهش جدّى است .
قال الصادق عليه السلام :
« مَنْ باتَ ساهِراً فى كَسْبٍ وَلَمْ يُعْطِ الْعَيْنَ حَقَّها ( حَظَّها ) مِنَ النَّوْمِ ، فَكَسْبُهُ ذلِكَ حَرامٌ » « 4 »
هامش
( 1 ) - سرچشمهء بلاها عشق به دنياست . ( غررالحكم ) .
( 2 ) - گوشهگيرى و رهبانيت در امت من مشروع نيست . ( بحارالانوار - جلد 70 - صفحه 115 ) .
( 3 ) - باهمتترين انسانها ، مؤمنى است كه هم به امور دنيا و هم آخرتش اهتمام مىورزد . ( كنز العمال - 702 ) .
( 4 ) - آنكه شب را براى كسب معيشت به بيدارى سپرى كند و حق چشم و بهره او را از خواب ندهد ، چنان كسبى از او حرام است . ( وسايل الشيعه - جلد 12 - صفحه 118 ) .