حسب و نسب ( نياكان )
حسب و نسب مايه تمايز انسانها از همديگر است و اگر بنىآدم در قبايل و عشاير مختلف قرار نمىگرفتند ، شناسائى آنان امكانپذير نبود و يا حداقل دشوار مىشد .
« يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ »
« 1 »
علاوه اينكه نسب مايهء ادامهء بقاءنسل بشر مىباشد .
« وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً وَ كانَ رَبُّكَ قَدِيراً »
« 2 »
و از سوى ديگر بريدن از حسب و نسب كارى شايسته نمىباشد .
قال الصادق عليه السلام :
« كَفَرَ بِاللَّهِ مَنْ تَبَرَّءَ مِنْ نَسَبٍ وَ انْ دَقَّ » « 3 »
با اين وصف حسب و نسب تنها اثر دنيوى دارند و هيچگاه نمىتواند در سرنوشت انسان دخالت مستقيم داشته باشند .
« معاوية بن يزيد » جد اعلاى وى ابوسفيان و جد او معاويه و پدر او يزيد و جدهء اعلاى او هم هند جگرخوار مىباشد . امّا با اين وصف روزى در زمان خلافت خود بر منبر صعود كرد ، و گفت : پدرم ظالم و جدّم ظالمتر بود ، من نيستم ، برويد كسى ديگر را برگزينيد .
هامش
( 1 ) - ( حجرات - 13 ) اى مردم ما شما را از يك مرد و زن آفريديم و شما را ملتها و قبيلهها قرار داديم تا يكديگر را بشناسيد . گرامىترين شما نزد خداوند باتقواترين شماست . خداوند دانا و آگاه است .
( 2 ) - ( فرقان - 54 ) او كسى است كه از آب ، انسان را آفريد سپس او را نسب و سبب قرار داد و نسل او را گستراند و پروردگار تو همواره دانا بوده است .
( 3 ) - آنكه از نياكان خود گر چه پست باشند بيزارى جويد ، به خداوند كافر شده است . ( اصول كافى - جلد 2 - صفحه 350 ) .