معلوم نيست ولى شيخ صدوق كه شاگرد فرزند وى مىباشد متوفى 381 است .
4 - تفسير بحر العلوم ، نوشته ابن ليث سمرقندى ، وى متوفى 373 يا 375 ق است .
5 - تفسير الكشف و البيان معروف به ثعلبى ، نوشته ابو اسحاق ثعلبى نيشابورى متوفى 427 ق .
6 - تفسير درالمنثور ، نوشته جلال الدين سيوطى ، متوفى 991 ق .
7 - تفسير نورالثقلين ، نوشته عبدالعلى حويزى ، متوفى 1053 .
8 - تفسير البرهان ، نوشته سيد هاشم بحرانى ، متوفى 1107 يا 1109 ق .
روايات تفسيرى پيامبر صلى الله عليه و آله
در اينكه آيا پيامبر خدا همه آيات قرآن را تفسير كردهاند ، دو عقيده عمده بين انديشمندان اسلامى وجود دارد . برخى معتقدند كه پيامبر همه آيات قرآن را تفسير نمودهاست . اين عده لزوم تفسير قرآن براى اصحاب را به عنوان دليل ، اقامه مىنمايند . اينان به آيه 44 سوره نحل اشاره مىكنند كه خداوند مىفرمايد :
. . . وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ .
ولى با اندك دقتى درمىيابيم كه اين رأى ، برهانى نمىباشد ، زيرا قرآنى كه به
زبان عربى مبين « 1 » نازل شده بود ، احتياج به تفسير و تبيين نداشت ، مگر در بخش محدودى از آيات كه به واسطه گستردگى زبان عرب و عرب زبانان ، و نيز رخنه زبانهاى غير عربى به بلاد عربى و احياناً اختلاط زبانها ، ايجاد شده بود . آيه 44 سوره نحل نيز هر چند كلى است اما به وسيله آيه 64 همين سوره كه گذشت تخصيص خورده و منحصر به مواردى مىشود كه مورد نزاع مسلمانان مىباشد .
هامش
( 1 ) - نحل ، 103 .