عياشى مىگويد : از حضرت صلى الله عليه و آله پرسيدند مراد از حق چيست ؟ حضرت فرمودند :
ناول منه المسكين السائل . « 1 »
حق فقيران تناول مسكين سائل از ثمره است .
ابوسعيد خدرى نيز از حضرت صلى الله عليه و آله در مورد يوم حصاد آوردهاست كه فرمودند :
ما سقط من السنبل . « 2 »
زمان پرداخت اين حق ، زمان درو و جدا شدن از سنبل است .
. . . وَ أَوْفُوا الْكَيْلَ وَ الْمِيزانَ بِالْقِسْطِ لا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها . . .
« 3 »
. . . و حق پيمانه و وزن را به عدالت ادا كنيد هيچ كس را جز به مقدار تواناييش تكليف نمىكنيم . . .
سعيد بن مسيب از حضرت صلى الله عليه و آله آوردهاست كه :
من اوفى على يده فى الكيل و الميزان و اللَّه يعلم صحة نيته بالوفاء فيهما لم يؤاخذ و ذلك تاويل « وسعها » . « 4 »
كسى كه دستانش در كيل و وزن وفا كرد ، خدا صحت نيتش در وفاء به ترازو مىداند و او مؤخذه نمىشود . اين تاويل ( تفسير ) « وسعها » است .
وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ذلِكُمْ
و صّيكم به لعلكم تتقون . « 5 »
هامش
( 1 ) - عياشى ، ج 1 ، ص 379 .
( 2 ) - ابن كثير ، ج 2 ، ص 188 .
( 3 ) - انعام ، 152 .
( 4 ) - ابن كثير ، ج 2 ، ص 197 ؛ درالمنثور ، ج 3 ، ص 55 .
( 5 ) - انعام ، 153 .