وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ وَ يَعْلَمُ ما جَرَحْتُمْ بِالنَّهارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضى أَجَلٌ مُسَمًّى ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ .
« 1 »
او كسى است كه ( روح ) شما را در شب مىگيرد و از آنچه در روز كردهايد باخبر است سپس در روز شما را بر مىانگيزد تا سرآمد معينى فرا رسد سپس بازگشت شما به سوى اوست و سپس شما را از آنچه عمل مىكرديد باخبر مىكند .
ابن عباس از حضرت صلى الله عليه و آله نقل كردهاست كه فرمودند :
مع كل انسان ملك اذا نام يأخذ نفسه ، فان اذن اللَّه فى قبض روحه قبضَه و الاردّه اليه فذلك قوله يَتَوَفكُم بِالَّيْلِ . « 2 »
با هر انسانى فرشتهاى است كه وقتى خوابيد جانش را مىگيرد ، حال اگر خداوند اجازه دهد روح او را قبض مىكند و اگر اجازه ندهد آن را بر مىگرداند و همين سخن خداست كه مىفرمايد : يتوفاكم بالليل .
. . .
وَ لَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ
. . . « 3 » . . . در آن روز كه در صور دميده مىشود حكومت مخصوص اوست . . .
حضرت صلى الله عليه و آله در پاسخ سؤال اصحاب از ماهيت صور در اين آيه و آيات ديگر ، آن را به شاخى كه بتوان در آن دميد ، ترجمه نمودهاست .
هو قرن ينفخ منه ( فيه ) . « 4 »
ابوهريره از حضرت صلى الله عليه و آله نقل كردهاست كه فرمودند :
هامش
( 1 ) - انعام ، 60 .
( 2 ) - درالمنثور ، ج 3 ، ص 15 .
( 3 ) - انعام ، 73 .
( 4 ) - جامعالبيان ، ج 16 ، ص 38 ؛ تفسير القرآن صنعانى ، ج 3 ، ص 175 ؛ معانى القرآن نحاس ، ج 6 ، ص 192 ؛ تبيان ، ج 10 ، ص 242 .