به خدا سوگند كودكى از شيعيان ما پاى به حيات مىگذارد و برگى به آن درخت افزوده مىشود و يكى از آنان از دنيا مىرود و برگى از آن درخت مىافتد . « 1 »
در اينكه شجره خبيثه چه درختى است اقوال مختلفى وجود دارد . انس بن مالك از حضرت صلى الله عليه و آله نقل كردهاست كه مراد درخت حنظل است . « 2 »
يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ وَ يُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ وَ يَفْعَلُ اللَّهُ ما يَشاءُ .
« 3 »
خداوند كسانى را كه ايمان آوردند بخاطر گفتار و اعتقاد ثابتشان هم در اين جهان و هم در سراى ديگر استوار مىدارد و ستمگران را گمراه مىسازد خداوند هر كار را بخواهد انجام مىدهد .
در اينكه اين امر چه زمانى محقق مىشود ، رويات عديدهاى وارد شدهاست كه همگى قبر را مطرح نمودهاند .
ترمذى روايتى را به نقل از « براء » از حضرت صلى الله عليه و آله نقل كردهاست كه فرمودند :
فى القبر اذا قيل له من ربّك و ما دينك و من نبيّك . « 4 »
استوارى مورد نظر در قبر محقق مىشود ، وقتى به ميت گفته مىشود پروردگارت كيست ؟
دينت چيست ؟ پيامبرت كيست ؟
در روايتى ديگر ، براء مىگويد : رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودند : وقتى مسلمان در قبر مورد سؤال قرار مىگيرد شهادتين را بر زبان جارى مىكند و اين همان فرمايش خداوند است كه فرمود
يثبت . . .
هامش
( 1 ) - تفسير ابوحمزه ثمالى ، ص 222 .
( 2 ) - ر . ك . زادالمسير ، ج 4 ، ص 264 .
( 3 ) - ابراهيم ، 27 .
( 4 ) - سنن ترمذى ، ج 4 ، ص 358 ؛ معانى القرآن ، ج 3 ، ص 530 .