سنگها كه از سختترين موجودات جهان است ، در برابر ارادهء خدا خضوع وخشيت تكويني دارند ، كه جوىها وآبها از آنها بيرون مىآيد وقطعاتش از كوه ودرّه فرو مىريزد ؛ ولى دلهاى شما در مقابل ارادهء شريعى خدا وامر ونهى أكيد وتوجّه [ به ] وعد ووعيد ، تأثّرى ندارد ، نه از دلهاى شما معارفى به جامعه مىرسد ونه دانش اندكى ، ونه در مقابل حق ، تسليم وفرو افتادهاند . پس مقايسهء ميان انفعال وتأثّر جمادات صلبه ، در برابر ارادهء تكويني وعدم انفعال ؛ وتأثّر دلهاى كفّار در مقابل ارادهء تشريعي است .
وهرگز خداوند از آنچه به جا مىآوريد ، غافل نيست .
[ تفسير آيهء 75 - 76 ]
أَفَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلَامَ اللّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمْ يَعْلَمُونَ . [ 75 ]
آيا شما مسلمين ، طمع داريد كه آنها - يهود مدينه وأطراف آن - به دعوت شما ، به دينتان ايمان آورند ؟ در حالي كه گروهى از آنان - يعنى علمايشان - كلام خدا را از تورات ، از پيشينيان خود مىشنيدند ، سپس آن را در مرحلهء ابلاغ به بعدىها ، پس از فهميدن وانديشيدن در معارف آن ، تحريف مىكردند .
ومثلًا آنچه دلالت بر نبوّت پيامبر اسلام وكتاب ودين وأوصاف كمال أو مىكرد ، حذف مىنمودند .
در حالي كه آنها سوء عاقبت وتأدّى اين عمل به گمراهىِ جامعهاى تا روز رستاخيز را مىدانستند .
وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالُوا أَتُحَدِّثُونَهُم بِمَا فَتَحَ اللّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّكُمْ أَفَلَا تَعْقِلُونَ . [ 76 ]
وچون منافقان يهود ، با كساني كه ايمان آوردهاند ، ملاقاة كنند ، مىگويند : ما نيز ايمان آورديم . وآن گاه كه با يكديگر خلوت نمايند ، كافرانِ غير منافق به منافقان مىگويند : چرا شما آنچه را كه خدا در تورات ، راه عملش را براي شما گشوده وياد