برود ) نه فقط تحديد نشده بلكه تصريح شده به اينكه دائمي وابدى است ؛ « 1 » چنانكه گفتيم . بنا بر اين خلود وهميشگى عذاب كفر وشرك به مقتضاى قاعده عقلي وعقلايى است .
تفسير آيهء 55 تا 61
هذَا وَإِنَّ لِلطَّاغِينَ لَشَرَّ مَآبٍ .
جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمِهَادُ .
هذَا فَلْيَذُوقُوهُ حَمِيمٌ وَغَسَّاقٌ .
وَآخَرُ مِن شَكْلِهِ أَزْوَاجٌ .
هذَا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ لَا مَرْحَباً بِهِمْ إِنَّهُمْ صَالُوا النَّارِ .
قَالُوا بَلْ أَنتُمْ لَا مَرْحَباً بِكُمْ أَنتُمْ قَدَّمْتُمُوهُ فَبِئْسَ الْقَرَارُ .
قَالُوا رَبَّنَا مَن قَدَّمَ لَنَا هذَا فَزِدْهُ عَذَاباً ضِعْفاً فِي النَّارِ .
هذا ( يعنى متوجه اين باش كه آنچه بيان شد مربوط به متقين بود ) وهمانا براي طغيانگران بدترين محل رجوع ونزول است ، دوزخى كه در وى درآيند وحرارت آن را لمس كنند ، وچه بدجايى است . اين - آب داغ ومايع تيره رنگ متعفن - عذاب آنها است كه آماده شده ، پس بچشند آن را ، وعذابهاى گوناگون ديگر همانند آن را وهنگامى كه سران طغيانگران به دوزخ درآيند مالك آتش به آنها بگويد : اينان پيروان وزيردستان گروهىاند كه بايد همراه شما در آتش باشند . آنها ( طاغيان ) گويند : بدا به حال آنها كه بدين آتش درآمدهاند . پيروان گويند : بدا به حال شما ، وشما بوديد كه اين آتش را براي ما پيش آورديد ، وچه بد محل إقامتي است ، - تابع ومتبوع به خداوند - عرضه دارند : پروردگارا آن كس كه اين عذاب را براي ما پيش آورده ، عذابش را چندين برابر كن .
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيات 161 - 162 ، 217 ؛ سورهء آل عمران ، آيهء 116 ، سورهء تغابن ، آيهء 10 ؛ سورهء بينه ، آيهء 6 .