ما هيچگاه ملتى را تعذيب نكنيم مگر آنكه بر آنان به وسيلهء رسولي اتمام حجت نماييم .
لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا مَا آتَاهَا . « 1 » خداوند ، هيچ فردى را مورد مؤاخذه قرار نمىدهد جز در مقابل تكليفي كه به أو روشن كرده .
تفسير آيهء 28
أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِي الأْرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجَّارِ .
آيا ما كساني را كه گرويده وكردار نيكو انجام دادهاند ، همانند تبهكاران روى زمين قرار مىدهيم ؟ يا آنكه تقواپيشگان را نظير فاجران مىگردانيم ؟
تفسير :
« أم » به معنى استفهام انكارى است « 2 » وايمان وعمل صالح در مقابل افساد قرار گرفته پس مراد افساد در عقيدة وعمل هر دو است وتقوى يعنى وقايه به خود گرفتن « 3 » وگوئيا در زره وحصار شدن ، ومراد اجتناب از خرافات اعتقاد ومنكرهاى كردار است . مقابل آن فجور است كه ريشهء اين واژه به معنى پاره كردن شئ « 4 » واز آن بيرون شدن است ، مانند آبى كه مشك را پاره كند وبيرون ريزد ومراد خارج شدن انسان از حصار تقوى ، ووارد گشتن وى در قبايح وگناهان است .
مجموع آية آنكه گروندگان ومصلحان را همانند مفسدان قرار نخواهيم داد وبه تعبير ديگر ، متقيان را چون فاجران نخواهيم كرد . لازم به تذكر است كه در آية وجه شبه يعنى ملاك مورد نفى ذكر نشده وروشن نيست در چه قسمتى وچه وضع وحالي آنها را يكسان نمىكند . آيا مراد عدم مساواة در حظوظ ولذتهاى دنيا ،
و
هامش
( 1 ) . سورهء طلاق ، آيهء 7 .
( 2 ) . تفسير جوامع الجامع ، ج 3 ، ص 434 .
( 3 ) . المفردات في غريب القرآن ، ص 881 ( وقى ) .
( 4 ) . همان ، ص 625 ( فجر ) .