چهارم نعمت دين كه تأمينكنندهء رفاه زندگى دنيا وتضمينكنندهء سعادت آخرت است .
پنجم نعمت توفيق وآن تهيهء وسايل حفظ دين وعمل به برنامه آن است .
ششم نعمت پاداش براي عاملان ومطيعان دين كه مهمترين وابدىترين نعمت الهى است ؛ پس رحمت الهى شش نوع است .
دوم آنكه خزائن جمع خزينه است وآن محل ذخيرة ومنبع وجودي شئ است وبنا بر اين خزينه موجودات أولية كه خداوند آنها را از عدم به وجود آورده ، اراده ومشيت اوست . يا به تعبير ديگر كلمهء « كن » است ؛ ولى خزينهء موجودات ديگر كه از تركب وامتزاج مواد أولية شكل گرفته ومىگيرد وجنسي از أجناس يا نوعي از أنواع تحقق پيدا مىكند ، همان مادههاى متفرق آن است كه به قدرت حق وتسبيب أسباب از اجزاى اين جهان گردهم آمده وصورت نوعي به خود مىگيرد . مثلًا گندمى كه درآمد ساليانه محيطى باشد ، خزينهء آن دانههاى قبلي ومواد زمينى ، آب ، هوا ونور آفتاب است . اينكه در هر سالى چند خروار از اين منبع استخراج شود وتحويل مردم داده شود ، در اختيار خداوند است ؛ چه آنكه خزينهء آن بدان معنى كه گفته شد ، به دست أو است ، ونعمت ذكر ، قرآن ومحتواى أو است يا نعمت دين است كه عبارت از مجموع برنامههاى آسمانى شامل احكام اصلى اعتقادي وروانى واخلاقى وفرعى عملي است وخزينهاش علم أزلي خداوند يا لوح محفوظ سماوي است كه از آنجا سرچشمه مىگيرد وبر قلب هر فردى از رسولان وأنبيا كه أو انتخاب مىكند ، فرود مىآيد ؛ چنانچه در آيات زير مىخوانيم .
تفسير مبسوط — صفحة 467
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٤٦٧