تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير مبسوط — صفحة 458

مساهمون:

ص٤٥٨
نيز مىخوانيد اولين جنگ پيروزىبخش اسلام جنگ بدر بود ودر آن جنگ ، مبلّغين وطرفداران دين وپيروان مذهب ، عدهء معدودى از طبقات پايين جامعه بودند كه از نظر نفوس در اقليت واز نظر عدّه وساز وبرگ جنگ مساوى صفر بودند . چه آن‌كه همهء مسلمين در آن روز تقريباً 313 نفر مرد وزن بيش نبودند ، يا چند قبضه شمشير وچند عدد مركب ، اينان در برابر 950 نفر از بزرگان واشراف وزورمندان وزرمندان قريش صف بستند . « 1 » آيا با اين طرز مىتوان گفت كه دين ومذهب ، پديده‌اى است كه به دست قدرتمندان وجباران وصاحبان طلا ونقره تحقق يافته وجان گرفته وهمه جا نفوذ كرده است ؟ بالجملة اندكى دقت در برنامه‌هاى ديني وشرايع آسمانى وتأمل در حالات مشرّعان دين وپيروان حقيقي آن - كه ساخته شدهء شرايع وشكل يافته در قالب مذهب باشند - روشنگر اين حقيقت است كه ابداً ممكن نيست دين توليدي أيادي زور وزر باشد وبىترديد كسى كه چنين سخنى گفته ، نه ماهيت دين را فهميده ونه پيروان آن را شناخته است . ما اگر در حالات انبياى گذشته دقت كنيم ، مىيابيم همهء آنان از خانه‌هاى گلين وجامعهء بىامكاناتى يا از پشت گله ورمه با لباس ژوليده وخلقان شبانى ، عصا به دست گرفته يا شمشير از نيام كشيده به كاخ نمرودها ودژ فرعون‌ها وبه سوى اشراف ومترفين قوم خويش حمله‌ور شده با قدرت‌ها وسرنيزه‌ها ونيروهاى طلا ونقره ، به مقابله پرداخته وپيوسته با آن‌ها جنگيده‌اند تا صحنه را مساعد گسترش عدل وداد كرده‌اند يا در مسير مبارزه جان سپرده‌اند . « 2 » چنانچه دربارهء قوم نوح - كه اولين پيغمبر صاحب كتاب وداراى شريعت بود -
هامش
( 1 ) . جامع البيان ، محمد طبري ، ج 3 ، ص 267 ؛ الدر المنثور ، ج 2 ، ص 10 . ( 2 ) . نقل حالات أنبياء از قرآن مجيد به عنوان نقل تاريخي است كه تاريخ‌دانان آن عصر تكذيب نكرده‌اند ومطالب منقوله اكثراً موافق تورات وعهد عتيق است .
تفسير مبسوط — صفحة 458 | الشيخ علي المشكيني / جواد فاضل البخشايشى