وعدهاى ديگر چنين گفتهاند كه مذهب ساختهء دست زرمندان جهان است . آنها كه به وسيلهء اندوختن ثروت ، نقود ، أجناس ، رواج دادن بازار ربا وتجارتهاى عمده ، تشكيل بانكهاى ربوى ، شركتهاى سرمايهدارى وتهيهء مستغلات ارضى وغير ارضى ، شيرهء جان ملت را كشيده وخون پيكرهء اجتماع را مكيدهاند . آنها براي حفظ موجوديت ، حيات بورژوازى وزندگى مرفه خويش ، مسئلهء دين وخدا ومعاد وپاداش را اختراع وتنظيم نمودهاند كه از انفجار طبقهء زحمتكش جلوگير شوند ، كه پيامبر خدا فرموده : «
الْفَقْرُ فَخْرى
» ؛ « 1 » من به فقر وتنگدستى افتخار دارم . دنيا ارزش آن را ندارد كه دست مؤمن بدان آلوده شود ! هر اندازه انسان از مال دنيا بيشتر محروم گردد ، پاداش بهشتى أو بيشتر خواهد بود ! بگذاريد ديگران بخورند وبخوابند كه فردا ، پشيمان خواهند شد وغير آن ! !
وآنقدر أمثال اين اورا را در براي طبقههاى پايين خواندند تا ثروت وقدرت وسيطره وزالوگرى خود را محفوظ داشتند ؛ پس مذهب با تمام أصول وفروعش قماشى است محصول كارگاه اختلاق زورمندان يا زرمندان دنيا ! ؟
جواب آنكه بطلان وپوچى اين أوهام را آيهء وَانْطَلَقَ الْمَلأُ به روشنى بيان مىكند وبا ملاحظه اينكه دين اسلام مبدأش كجا بود واز چه محلى سرچشمه گرفت ، وحمايت كنندگان آن كه با بذل جان ومال ومقاومت حيرتانگيز ، آن را پيش بردند ومخالفان آن ، چه تيپى بودند ، مطلب كاملًا روشن مىشود ودر ساير شريعتهاى آسمانى نيز همين بيان جارى است .
دين اسلام به دست فردى از يك خانوادهء كمبضاعت ودست خالىاى بناگذارى شد . خانوادهء پيامبر اسلام گرچه از نظر شرافت وپاكى وپاكدامنى وقداست خانوادگى معروف ، وبدين جهت در ميان تودهء مردم محترم بودند ؛ ولى از نظر مالي از اعيانها ومترفين وقت نبودهاند . اگر افرادى پولدار در آن طايفه وجود داشته ،
هامش
( 1 ) . عدة الداعي ، ص 112 ؛ عوالي اللئالي ، ج 1 ، ص 39 ، ح 38 .