وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَ وَلَوْ كَانَ الشَّيْطَانُ يَدْعُوهُمْ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ ؛ « 1 » وچون به آنان گفته شود از كتابي كه خداوند نازل نموده است ، پيروى نماييد . گويند : ما از طريقي كه پدران خويش را بر آن يافتهايم ، پيروى خواهيم نمود . آيا اگر شيطان پدرانتان را به عذاب دوزخ هم فرا خواند ( از آنها پيروى خواهيد نمود ؟ ! )
قرآن كريم در اين آية به « ما انزل اللَّه » تعبير شده است . بنا بر اين ، بايد ديد قرآن از كجا وبر كي وچگونه نازل گرديده است .
معناى نزول
كلمه « انزل » وبعضي ديگر از مشتقات آن در موارد مختلفي به كار رفته است ؛ مثلًا در سورهء « زمر » مىفرمايد :
وَأَنزَلَ لَكُم مِّنْ الْأَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ ؛ « 2 » ونازل نموديم براي شما انسانها هشت قسم از حيوانات را .
در تفسير اين آية آمده كه منظور گاو ، گوسفند ، شتر وبز است كه مجموع نر ومادة آنها ويا به ضميمه چهار قسم ديگر وحشىشان هشت قسم مىشوند ، اينها را نازل فرموده تا انسان از گوشت وپوست وپشم وشير وديگر منافعشان استفاده نمايد . در اينجا نزول به معناى فرو فرستادن از مكاني مرتفع مانند باران از آسمان نيست ، بلكه به معناى خلق كردن وآفريدن است ؛ چه اين كه خداوند اين حيوانات را از كرات ديگر به زمين نفرستاده است ، بلكه آنها را در روى زمين آفريده است .
در سورهء أعراف مىفرمايد :
قَدْ أَنزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِى سَوْءَاتِكُمْ ؛ « 3 » ما براي شما لباس نازل نموديم تا عورات شما را بپوشاند .
هامش
( 1 ) . سورهء لقمان ، آيهء 21 .
( 2 ) . سورهء زمر ، آيهء 6 .
( 3 ) . سورهء أعراف ، آيهء 26 .