وكار زشت بازدار وبر مشكلاتى كه در اين راه به تو مىرسد ، شكيبا باش كه اين از كارهاى مهم واساسى است .
در صفحات گذشته در بارهء سفارش لقمان به نماز وامر به معروف ونهى از منكر ، مطالبى بيان شد ودر اين قسمت در بارهء توصيه ديگر لقمان كه در اين آيهء شريفه آمده است بحث ، مىكنيم :
وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ .
لقمان در اين بخش از آية ، فرزند خويش را به يكى از صفات برجسته اخلاقى به نام « صبر » توصيه مىنمايد . صبر يكىاز بهترين ملكات فاضله انسان است كه با داشتن آن ، مىتوان به بسيارى از هدفهاى خويش دست يافت ؛ زيرا صبر به آدمي در برخورد با حوادث ومشكلات ، آن چنان نيرو وتوان ومقاومت مىبخشد كه در برابر آنها هرگز شكست نمىخورد .
بهترين مثال براي روشن ساختن اين حقيقت ، اين است كه انسانها از جهت جسمي در شرايط مختلفي قرار دارند ؛ بعضي داراى بدني سالم وقوى هستند وبعضي ضعيف وناتواناند . افراد نيرومند در برابر امراض وبيمارىها از استقامت بيشترى برخوردارند ، ولى افراد ضعيف ، هميشه آسيبپذيرند . مردم از نظر روحي نيز در وضعيتهاى متفاوتى قرار دارند . برخى داراى روحي صبور ومقاوماند ؛ به طورى كه در برخورد با مشكلات وحوادث ، شكست نمىخورند وعدهاى نيروى صبر واستقامت در آنان به قدرى ضعيف است كه به آسانى تن به شكست داده ودر نتيجة ، از رسيدن به هدف باز مىمانند . اين گونه افراد با شنيدن سخنى كه انتظار آن را ندارند ، زبان به فحش وناسزا مىگشايند وچه بسا كار به زدن واحياناً به كشتن طرف مقابل ، منتهى مىگردد ؛ ولى كسى كه روحش نيرومند است ، به راحتى مىتواند هر حادثه ناگوارى را تحمل نموده وبا صبر واستقامت بر مشكلات پيروز گردد . پس صبر صرفنظر از جنبه مذهبي ، خود به عنوان صفت كمالى در انسان شمرده مىشود .
تفسير مبسوط — صفحة 348
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٣٤٨