وجنبندگان را - كه شايد به ميليونها نوع برسد - در نقاط مختلف زمين منتشر ساخته است . دريا نيز جزئي از زمين است كه أنواع گوناگونى از موجودات آبزى در آن زندگى نموده وپراكندهاند . البتة از بعضي از آيات چنين استفاده مىشود كه اين مسأله اختصاص به كرهء زمين ندارد ، بلكه در كرات آسمانى نيز موجودات زنده پيدا مىشود :
وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَابَّةٍ . « 1 » از آيات خداوند ، آفرينش آسمانها وزمين وجنبندگانى است كه در آنها ( آسمانها وزمين ) پراكنده ساخته است .
بنا بر اين ، در غير از زمين نيز جنبندگانى وجود دارند ، اما خصوصيات آنها چگونه است ، براي ما روشن نمىباشد .
اسلام از آنجا كه ديني جامعالاطراف وفراگير است ، در بارهء تمام جنبندگان زمينى ؛ چه آنها كه در دريا زندگى مىكنند وچه آنها كه در روى زمين ( پرنده وغير پرنده ) حكم دارد ، وبراي تشخيص أنواع حلال از حرام آن وطريقهء ذبح وتزكيه آنها احكام ودستوراتى دارد ولذا فقها براي آنها فصلى جداگانه گشوده وكتابهايى مفصل در اين زمينه نوشتهاند كه اگر مجموعه آنها را در يكجا جمع كنند ، كتابخانهاى بزرگ به وجود خواهد آورد .
ريزش آب از آسمان
وَأَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء .
در قسمتهاى قبلي آية ، سه مسأله زير بيان شد :
1 . آفرينش زمين ،
2 . قرار دادن كوهها در زمين به منظور پيشگيرى از زمينلرزههاى شديد ومداوم وامكان زندگى انسانها در آن ،
هامش
( 1 ) . سورهء شورى ، آيهء 29 .