قرآن فرموده است : فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ ؛ « 1 » هر كس به اندازه وزن يك ذره ، كار خير انجام دهد ، آن را در جهان ديگر خواهد ديد . آيا رواست اين مخترعين بزرگ - كه اينقدر كارهاى مهم وخوب انجام دادهاند - خداوند در قيامت پاداشى به آنها ندهد ؟ در پاسخ مىگوييم :
اولًا : در آيهاى كه مورد استدلال قرار گرفت ، كلمه « يره » آمده است ومعناى آن « آن را مىبيند » مىباشد واين هيچ ربطى به پاداش ومزد ندارد . در پاسخ آنها گفته مىشود : يك جايى از قرآن را پيدا كنيد كه خداوند گفته باشد : براىكارهاى شما پاداشى ، در آخرت ، در نظر گرفته شده است . قطعاً چنين چيزى از قرآن استفاده نمىشود ، بلكه هر جا سخن از پاداش است ، در مورد مؤمنان وآنان كه اعمال شايسته انجام دادهاند ، مىباشد .
ثانياً : در موردى خلاف عدالت صدق مىكند كه حكيم قول بدهد وبه قولش وفا نكند وخداوند به اينها قول پاداش نداده است .
ثالثاً : خداوند در موارد متعددى قول به خلاف آن مطلب داده ؛ يعنى فرموده است : اين كافران اگر جهان را پر از عبادت كنند ، چون ايمان ندارند ، هيچ ارزشى براي عبادت آنان قايل نيستم وهمه را آتش مىزنم ونابود مىسازم . در آية 39 سوره نور چنين مىفرمايد :
وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَعْمَالُهُمْ كَسَرَابٍ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاء حَتَّى إِذَا جَاءهُ لَمْ يَجِدْهُ شَيْئًا ؛
اعمال اين كافران مانند همان سراب است در صحرا كه انسان از دور خيال مىكند آب است ولى وقتي به آن رسيد مىبيند چيزى نيست .
هر چند كفار خيال كنند كه اعمال زيادى انجام دادهاند وخدمات بىشمارى به بشريت كردهاند ، در روز قيامت چيزىبه آنها نخواهد رسيد ؛ زيرا خداوند به كسى
هامش
( 1 ) . سورهء زلزال ، آيهء 7 .