محسنين چه كساني هستند ؟
در اين آيهء شريفه ، همان گونه كه ملاحظه مىكنيم ، سه صفت براي محسنين بيان شده است :
يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُم بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ؛ « 1 » نماز را برپا مىدارند وزكات أموال خود را مىپردازند وبه آخرت ومعاد اعتقاد ويقين دارند .
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه آيا همين سه امر كفايت مىكند كه انسان از گروه نيكوكاران محسوب شده وخداوند از أو راضى وخشنود باشد ؟
قوىترين وسيله ارتباط با خدا
در پاسخ به پرسش گذشته بايد گفت كه خداوند مىفرمايد : محسن كسى است كه نماز مىخواند . اين اولين نشانه وعلامت محسنين است . اكنون بايد ديد مراد از نماز چيست ؟ نماز قوىترين رابطه انساني با خداوند است . البتة همهء عبادتها ، انسان را با خدا مرتبط مىسازد ؛ از وضو وغسل گرفته تا نماز وروزه وحج وجهاد وامر به معروف ونهى از منكر و . . . كه اينها واجبات حصولي هستند وتمام اينها وسيله ارتباط انسان با اللَّه است ، ولى نماز مهمترين وعمدهترين وسيله ارتباط است . لذا قرآن از آن به عنوان مثال والگو ياد كرده است .
رابطه انسان با مخلوق
واما زكات رابطه انسان با مخلوق است . البتة چون براي خداست ، اين هم عبادت است ؛ ولى عبادتي است كه در آن رابطه انسان وخلق خدا مستحكم مىشود .
دين اسلام رابطه انسان را با تمام افراد ، از قبيل پدر ، مادر ، أستاذ ، شاگرد ، دوست وحتى دشمن تعيين مىكند واز انسان مىخواهد كه روى اين روابط حساب كند ؛
هامش
( 1 ) . سورهء لقمان ، آيهء 4 .