بخشِ حرام از كارها وتصرّفات را ترك كنيد ؛ چه آن كه ارتكاب آنها پيروى از شيطان است . وحقّاً كه شيطان ، براي شما دشمنى آشكار است .
و [ به ] يقين ، مصاديق محرّمات ، به آيات وادلّهء ديگر ، احاله شده [ است ] .
[ تفسير آيهء 169 - 171 ]
إِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَالْفَحْشَاءِ وَأَن تَقُولُوا عَلَى اللّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ . [ 169 ]
جز اين نيست كه شيطان ، شما را به بدى وزشتى - يعنى گناه - وبه فحشا ، يعنى گناهان بزرگ اعتقادي وعملي ، فرمان مىدهد . ونيز دستور مىدهد كه آنچه را كه نمىدانيد ، بر خدا بربنديد ، مانند نسبت شرك وحلال كردنِ برخى از محرّمات وداشتن همسر وأولاد دختر وفرزند پسر وتحريم برخى از حيوانات محلّل ونسبتِ برخى از أديان وشرايعِ ساختگى وبدعتهاى گوناگون .
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا مَا أَنْزَلَ اللّهُ قَالُوا بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَيْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا أَوَلَوْ كَانَ آبَاؤُهُمْ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئاً وَلَا يَهْتَدُونَ . [ 170 ]
وچون به آنها - يعنى كفّار - گفته شود : از آنچه خداوند فرو فرستاده - كتاب آسمانى قرآن وشريعت اسلام - پيروى كنيد ، گويند : ما آنچه را كه پدرانمان را بر آن يافتيم ، از عقايد ورسوم وآداب ، پيروى مىكنيم . آيا هر چند پدرانشان چيزى را درك نمىكردند وبه حقّ وحقيقتي راه نمىيافتند ، باز هم مىخواهند از آنان پيروى كنند ؟
وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ إِلَّا دُعَاءً وَنِدَاءً صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ . [ 171 ]
« نَعْق » : بانگ زدن به حيوان براي بازداشتن ؛ و « دُعاء » : درخواست ؛ و « نِداء » : صدا زدن ؛ و « صُمّ » جمع أصَمّ ، يعنى كر ؛ و « بُكم » جمع أبْكم ، يعنى گنگ ؛ و « عُمْى » جمع أعْمى ، يعنى كور ؛ ومَثَلُ الَّذينَ كَفَرُوا أي مَثَلُ دُعاء الذين كفروا الأصنام ، أو مَثَلُ دُعائك الذين كفروا .
ومعناى آية : ومَثَل كساني كه كافرند - در دعوت بتان وستارگان وساير خدايان جماد - مَثَل كسى است كه به حيواني كه جز صدا ونداى مبهم را نمىشنوند ، بانگ مىزند .