وبيزارى جويند ؛ وهمهء آنان عذاب خدا را به چشم ببينند وبه علم اليقين بدانند ؛ وهرگونه رابطه وپيوند غير الهى - از خويشى وهمپيمانى وهمحزبى وهممسلكى وهمكيشى وغير اينها - در ميان آنان ، قطع گردد .
[ تفسير آيهء 167 - 168 ]
وَقَالَ الَّذِينَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّءُوا مِنَّا كَذلِكَ يُرِيهِمُ اللّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ . [ 167 ]
وآنان كه پيروى از رهبران وپيشوايان فاجر كرده بودند ، در آن جا مىگويند : اى كاش براي ما بازگشتى به دنيا بود ؛ ما نيز همانگونه كه آنها از ما بيزارى جستند ، از آنها بيزارى مىجستيم .
آرى ، اينگونه خداوند در آخرت ، عملهاى آنان را - عملهاى شرّشان كه به جا آورند ، يا عملهاى خيرى را كه ترك كردهاند ، يا پاداش صالحات را كه اگر به جا مىآورند ، دريافت مىكردند - حسرتزا بر آنها نشان خواهيم داد ؛ وآنها هرگز از آتش ، بيرون شدني نيستند .
يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي االأْرْضِ حَلَالًا طَيِّباً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ . [ 168 ]
اى مردم ! از آنچه در اين زمين است - از اجزا وأعيان موجودهء آن ، از خوراكى وپوشاكى ومسكن وآب وهوا ومركب وهمسر وهر چه كه قابل استفاده است - بخوريد .
يعنى تصرّف كنيد وبرخوردار باشيد .
در صورتي كه از نظر شرع ، حلال ؛ واز نظر عقل ، پاكيزه باشد .
وامر در اين جا مُفيدِ اباحه ؛ ومخاطب ، همهء مكلّفانِ ساكن زمين است . ومفاد اين حكم ، اصالت اباحه در همهء كارهاى انسان واصالت حلّيّت در تصرّفات أو در اين جهان است . ودو قيد « حلال » و « طيّب » ، موضوع اباحه را تقييد وتنگتر مىكند .
وهرگز از گامهاى شيطان پيروى مكنيد .
اين جمله ، اشاره به بيان آن دو قيد واستثناى كلّيّاتى از عمومِ فوق است ؛ يعنى :