[ كفر و شرك يا خانهء عنكبوت ]
( آيهء 41 ) مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُواْ مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَآءَ كَمَثَلِ الْعَنكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا وَ إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنكَبُوتِ لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ
اعراب :
« مثل . . . » مبتدا و « كمثل » خبر آن است . ابن الانبارى گفته است : الكاف فى موضعالرفع ؛ لأنّها خبر المبتدأ .
تفسير :
چون حق تعالى هلاك شدن آنان را كه مخالفت نمودند و مشرك شدند ، و نفع نداشتن آنچه را كه با خدا شريك قرار دادند بيان كرده ، براى وضوح و آشكار شدن حقيقت مطلب ، مثلى بيان فرمايد :
مَثل و داستان آنان كه غير از خداى يگانه و در برابر او براى خود سرپرست و ياور گرفتهاند و اعتماد بر آنها نمودند و در كيش خود به آن استناد نمودند ، در بىثباتى و بىنفعى مانند عنكبوت است كه خانهاى براى خود ، فرا گيرد . يعنى مَثل دين اهل شرك و باطل در ضعف و سستى ، مانند خانهء عنكبوت است كه از تار تشكيل يافته و به اندك بادى از هم گسيخته مىشود ، بلكه كيش باطل از خانهء عنكبوت هم سستتر است ، زيرا در بيت عنكبوت ، حقيقت و انتفاعى متصور است ، به خلاف دين و كيش باطل كه حقيقت و بنيادى ندارد و موجب ضرر است .
وَ إِنَّ أَوْهَنَ . . . : و بىشك سستترين خانهها ، خانهء عنكبوت است كه نه سقف دارد و نه ديوار ، و نه از گرما باز دارد و نه از سرما ، و به اندك بادى از بين برود و ويران شود اگر مىدانستند .
لطيفه : گفته شده كه عنكبوت ، هر چند بر خود تند براى نفس خود زندان سازد ، و قيد و