حقيقت كلام و سخن او و نتيجهء پس از آن براى ما معلوم نيست ؛ البته رواياتى در اين باره هست كه نياز به بررسى دارد ) .
وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِن كُلّ أُمَّةٍ فَوْجًا مّمَّن يُكَذّبُ بَايتِنَا فَهُمْ يُوزَعُونَ
تفسير :
مضمون اين آيه و دو آيهء بعد ، از اسرار پيش از قيامت است .
و يادآور روزى را كه به قدرت كاملهء خود ، از هر امّت گروهى را ( كه رؤسا و اشراف ايشان باشند ) از كسانى كه پيوسته و هميشه تكذيب مىكردند آيات ما را ، يا دلايل توحيد و قدرت ما را ، گرد مىآوريم . پس ايشان در يك جا جمعآورى و بازداشته مىشوند .
( آيهء 84 ) حَتَّى إِذَا جَآءُ قَالَ أَكَذَّبْتُم بَايتِى وَ لَمْ تُحِيطُواْ بِهَا عِلْمًا أَمَّاذَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
تفسير :
تا چون به موقف حساب و مؤاخذه بيايند ، قَالَ أَكَذَّبْتُم بَايتِى وَ لَمْ تُحِيطُواْ بِهَا عِلْمًا أَمَّاذَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ . . . : خداى تعالى از روى اهانت و توبيخ به آنها فرمايد : آيا نشانههاى مرا در حالتى كه به آنها دانشى فراگير نداشتيد تكذيب و انكار كرديد ؛ يعنى به جهت عناد و انكار در آن تأمّل نكرديد تا علم شما به كنه آن برسد و حقيقت آن را دريابيد ؟ أَمَّاذَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ : يا آن كه چه معاملهاى با آيات من مىكرديد ؟ يعنى بعد از آن كه در صحّت آن و طلب معرفت آن تفكّر نكرديد چه كار كرديد ؟
تفسير روان (فارسى) — صفحة 149
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٤٩