« إِنَّما امِرُوا بِالْحَجِّ لِعِلَّةِ الْوِفَادَةِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ، وَطَلَبِ الزِّيَادَةِ ، وَالْخُرُوجِ مِنْ كُلِّ مَا اقْتَرَفَ الْعَبْدُ تَائِباً مِمَّا مَضى ، مُسْتَأْنِفاً لِمَا يَسْتَقْبِلُ ، مَعَ مَا فِيهِ مِن إِخْرَاجِ الْأَمْوَالِ ، وَتَعَبِ الْأَبْدَانِ ، وَالْإِشْتِغَالِ عَنِ الْأَهْلِ وَالْوِلْدِ ، وَحَظْرِ النَّفْسِ عَنِ اللَّذّاتِ ، شَاخِصاً فِي الْحَرِّ وَالْبَرْدِ ، ثَابِتاً عَلى ذ لِكَ دَائِماً ، مَعَ الْخُضُوعِ وَالْإِسْتِكَانَةِ وَالتَّذَلُّلِ ، مَعَ مَا فِي ذ لِكَ لِجَمِيعِ الْخَلْقِ مِنَ الْمَنَافِعِ لِجَمِيعِ مَنْ فِي شَرْقِ الْأرْضِ وَغَرْبِهَا ، وَمَنْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ ، مِمَّنْ يَحُجُّ وَمِمَّنْ لَمْ يَحُجَّ ، مِنْ بَيْنِ تَاجِرٍ وَجَالِبٍ وَبَائِعٍ وَمُشْتَرٍ وَكَاسِبٍ وَمِسْكِينٍ وَمُكارٍ وَفَقِيرٍ ، وَقَضَاءِ حَوائِجَ أَهْلِ الْأَطْرَافِ فِي الْمَواضِعِ الْمُمْكِنِ لَهُمْ الاجْتِمَاعُ فِيهِ ، مَعَ مَا فِيهِ مِنَ التَّفَقُّهِ وَنَقْلِ أَخْبَارِ الْأئِمَّةِ عليهم السلام إِلى كُلِّ صَقْعٍ وَنَاحِيَةٍ ، كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ : فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ « 1 » و لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ « 2 » » « 3 » .
« مردم به حجّ دستور داده شدهاند تا به حضور خداى درآيند ، و فزونى طلبند ، و از گناهان خود در حالى بيرون آيند كه از گذشته توبه مىكنند و آينده را از سر مىگيرند ، با در نظر گرفتن مخارج حجّ و خستگى تن و فراموش كردن همسر و فرزندان ، و به كنار داشتن نفس از لذات ، و خويش را در برابر گرما و سرما قرار دادن ، با فروتنى و خضوع و خوارى ، با در نظر گرفتن منافع آن براى همهء مردمان از شرق زمين گرفته تا غرب آن و از خشكى تا دريا ، براى هر آن كه حجّ گزارده يا نه ، از خريدار گرفته تا فروشنده ، و از كاسب گرفته تا مسكين ، و از توانگر تا تهيدست ، و برآوردن نيازهاى اهالى همهء سرزمينهايى كه مىشود درا نجا گرد آمد ، با در نظر گرفتن ژرفانديشى در دين و نقل كردن اخبار امامان به هر ناحيه و سرزمينى ، چنان كه خداوند مىفرمايد : فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ
هامش
( 1 ) - سورهء توبه ، آيهء 122 .
( 2 ) - سورهء حجّ ، آيهء 28 .
( 3 ) - وسائل الشيعه ، ج 8 ، ابواب وجوب الحجّ ، ص 7 ، باب 1 ، حديث 15 .