از ابوعبداللَّه عليه السلام روايت است كه فرمود :
« كَانَ عَلِيُّ بْنَ الْحُسَينِ عليه السلام يَقُولُ : بَادِرُوا بِالسَّلَامِ عَلَى الْحَاجِّ وَالْمُعْتَمِرِ وَمُصَافَحَتِهِمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُخَالِطَهُمْ الذُّنُوبُ » « 1 » .
« على بن الحسين عليه السلام مىفرمود : به حاجى و شخص عمره رفته زودتر سلام كنيد و با او دست دهيد قبل ازاين كه با گناهان درآميزد . »
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اين را حقّى از حقوق مسلمانان نسبت به يكديگر دانسته ، مىفرمايد :
« حَقٌّ عَلَىالْمُسْلِمِ إِذَا أَرَادَ سَفَراً أَنْ يُعْلِمَإِخْوَانَه ، وَحَقٌّ عَلىإِخْوَانِهِ إِذَا قَدِمَ أَنْ يَأْتُوهُ » « 2 » .
« حقّ است بر مسلمان هنگامى كه آهنگ سفر مىكند برادرانش را آگاه سازد ، و حقّ است بر برادرانش كه هرگاه او از سفر آمد به ديدارش روند . »
16 - در وصيّت فراگيرى از لقمان حكيم نكاتى آمده كه مسافر به ويژه حاجى را در اين سفر الهى سود مىرساند .
از امام صادق عليه السلام روايت است كه فرمود : « لقمان به فرزندش گفت : هرگاه با گروهى سفر كردى در هر امر خود و ايشان زياد رايزنى كن ، و لبخند فراوان بر چهره ظاهر ساز ، و در توشه ات در ميان آنها بخشنده باش ، و هرگاه تو را خواندند بديشان پاسخ گو ، وهرگاه از تو كمك طلبيدند ياريشان رسان . سكوت فراوان به كار بند ، و نماز بسيار بجاى آور ، و در مركب و آب و توشه به همراهانت ايثار كن ، و هرگاه تو را به گواهى بر حقّى خواستند بديشان گواهى ده ، و هرگاه از تو مشورت جُستند انديشهات را كامل به كار انداز . قبل از درنگ و تفكّر تصميم مگير ، و در مشورت پاسخ مگو تا ابعاد گوناگون آن را نيك بدانى و در حالى بخواب ، بخور و نماز بگزار كه انديشه و حكمتت را در مشورت به كار مىبندى . كسى كه نصيحتش را براى آن كه از او
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 5 ، كتاب الحجّ ، آداب السفر إلى الحجّ ، ص 327 ، باب 55 ، حديث 1 .
( 2 ) - همان ، ص 329 ، باب 56 ، حديث 1 .