او را بر خاك نهاد . او را ندا داديم كه : اى ابراهيم ! آن رؤيا را تحقّق بخشيدى ، ما اين گونه ، نيكوكاران را جزا مىدهيم . اين مُسلّماً همان امتحان آشكار است . ما ذبح عظيمى را فداى او كرديم . و نام نيك او را در امّتهاى بعد باقى نهاديم . سلام بر ابراهيم . »
و سپس مىگويد :
ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ .
« سپس چرك از خود دور كنند و نذرهاى خويش را ادا كنند و بر آن خانهء كهنسال طواف كنند . »
از اعمال روز عيد است حلق و تقصير و زدودن چركهاى ظاهرى به عنوان سمبلى براى از ميان بردن گناهان با اعمال حجّ كه از آن جمله است وفا كردن به نذرها و دادن كفّاره ، و آنگاه زمانى كه اعمال منى به پايان رسيد ، به سوى بيتاللَّه مىروند تا به طواف حجّ بپردازند .
8 - خداوند به سنّت قربانى كردن در ميان ملّتها و به هدف از آن اشاره دارد و مىفرمايد :
وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنسَكاً لِيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَى مَا رَزَقَهُمْ مِن بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَإِلهُكُمْ إِلهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ « 1 » .
« براى هر امّتى رسم قربانى كردنى نهاديم ، تا بدان سبب كه خدا از چهارپايان روزيشان داده است نام او را بر زبان رانند . پس خداى شما خدايى يكتاست ، در برابر او تسليم شويد و تواضع كنندگان را بشارت ده . »
بدين ترتيب هدف از اين آيين ( تقديم كردن قربانى ) بيان اين مطلب است كه نعمتها از سوى خدا هستند و هدف و الا از اين كار تسليم در برابر
هامش
( 1 ) - سورهء حجّ ، آيهء 34 .