دارى ، پس بايد زندگى آنها را بشناسى ، و اگر مشكلى براى برخى از آنها وجود دارد دريابى ، و در حل اين مشكل ياريشان رسانى ، و براى اين كار هر راهى را كه مىتوانى برگزين ، حتّى اگر اين راه با دعا و هميارى ايشان باشد به سخنى نيكو . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « كسى كه صبح كند و به امور مسلمانان نپردازد از آنها نيست » ، و او شالوده و بنيان توحيد را براى امّت اسلامى در سرزمينى مبارك و بويژه در روزهاى حجّ ريخته است .
3 - اگر از حجّ بازگردى در حالى كه ثروتى سترگ از اطلاعات پيرامون مسلمانان به كف آوردهاى ، و اوضاع و تجربيات آنها را پژوهيدهاى ، و با انديشههاى نوينى از حيات به همراه آگاهيهاى و الا به خانهات گام نهادى ، بدان كه به خواست خدا در زندگيت كاميابتر خواهى شد ، و بدينسان حجّ وسيلهاى خواهد بود براى فزونى روزى و ابزارى براى سلامتى و بركت در نعمتهاى خدا بر تو .
آداب معاشرت در حجّ
بدان كه حجّ بزرگترين تجربه است براى اخلاق انسان و آداب معاشرت او با مردم . تو در كاروان خود با مردم گوناگونى روبرو هستى و اين سفر تو را با گروههايى گردآورده كه از جاى جاى كرهء زمين آمدهاند و در مسجدالحرام و مسجد نبوى و هنگام طواف و سعى و در عرفات و مزدلفه و منى با گونههايى از آدميان روبرو هستى كه آنها را نمىشناسى ، و لذا بايد هنگام تماس با آنها در اوج اخلاق باشى ، زيرا آنها همه ميهمانان خدايند ، و روانيست تو بر آنها برترى جويى ، و شايسته است در رفتار با آنها از نظر روانى خويش را تمرين دهى .