« مرد مىتواند بجاى زن حجّ بگزارد و زن بجاى مرد و زن بجاى زن . »
3 - از زيد شحّام به نقل از ابوعبداللَّه عليه السلام آمده است كه گفت : از حضرت عليه السلام شنيدم كه مىفرمود :
« يَحُجُّ الرَّجُلُ الصَّرُورَةُ عَنِ الرَّجُلِ الصَّرُورَةِ ، وَلَا تَحُجُّ الْمَرْأَةُ الصَّرُورَةُ عَنِ الرَّجُلِ الصَّرُورَةِ » « 1 » .
« مردى كه براى نخستين بار به حجّ مىرود مىتواند از سوى مردى كه تاكنون به حجّ نرفته حجّ گزارد . ولى زنى كه براى نخستين بار به حجّ مىرود نمىتواند از سوى مردى كه تاكنون به حجّ نرفته حجّ گزارد . »
4 - از محمّد بن عبداللَّه قمّى آمده است كه گفت : از ابوالحسن الرضا عليه السلام پيرامون مردى پرسيدم كه به او پول يك حجّ را مىدهند تا از سوى كسى حجّ گزارد و او نيز بر خود تنگ نمىگيرد ، ولى با اين حال مقدارى از هزينه حجّ باقى مىماند ، آيا اين باقيمانده را به صاحبش باز مىگرداند و يا نه ؟ حضرت فرمود :
« لَا ، هِي لَهُ » « 2 » .
« نه ، اين از آنِ اوست . »
تفصيل احكام :
1 - نيابت در حجِ واجب و مستحبّ از سوى مرده ، و از سوى زنده در حجّ مستحبّى مطلقاً ( در صورت توانايى و عدم توانايى ) جايز است ، و در حجّ واجب در صورتى شخص زنده مىتواند نايب گيرد كه نتواند بدلائلى همچون پيرى و يا بيماريى كه به بهبودى آن اميدى نيست به اعمال
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 8 ، ابواب النيابة في الحجّ ، ص 125 ، باب 9 ، حديث 1 .
( 2 ) - همان ، ص 126 ، باب 10 ، حديث 2 .