5 - رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم سعيد بن العاص را عامل السوق ( مأمور بازار ) مكّه و عمر را عامل السوق مدينه قرار داده بود . « 1 »
ابن عمر مىگويد شخصى را ديدم به جرم اينكه مكيل و موزون را جزافاً ( بدون كيل و وزن ) فروخته بود تعزير كردند . « 2 »
نقل شده كه عمر ( در زمان خلافت خود ) زنى را به نامام الشّفاء عامل السوق تعيين كرده بود . « 3 » و بعضى اين قضيه را به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نسبت دادهاند . « 4 »
على عليه السلام هر روز در بازارهاى كوفه مىگشت و امر به معروف مىنمود و شخصاً به اوضاع رسيدگى مىكرد . « 5 »
اميرالمؤمنين على عليه السلام على بن اصمع را والى بارجارة « 6 » قرار داد و چون خيانت او آشكار شد دستش را قطع كرد . « 7 »
على عليه السلام عامل السوق اهواز را در اثر خيانت دستور داد زندانى با اعمال شاقه نمودند « 8 » و چون حضرت مشاهده كرد كه جمعى در بازار از محوطهاى كه براى خود داشتند تجاوز كردهاند ، دستور داد جايگاهى كه درست كرده بودند خراب كنند . « 9 »
و نيز امام على عليه السلام دستور داد تا فاضلابهايى كه از پشت بامها و حوضها در كوچهها ريخته مىشد و همچنين آب كنيفها ( يعنى توالتها ) قطع گردد . « 10 »
همچنين حضرت نشستن در معابر عمومى را ممنوع كرد و جايى را كه جوانان و اشخاص هرزه تجمع مىكردند خراب كرد . « 11 »
رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم دستور داد : مالى را كه صاحبش آن را احتكار كرده بود به بازار
هامش
( 1 ) - اصابة ، ج 2 ، ص 47 ؛ تراتيب أدارية ، ج 1 ، ص 285 ، 286 ، 288 ؛ اسدالغابة ، ج 2 ، ص 309 .
( 2 ) - تراتيب ادارية ، ج 1 ، ص 285 و ج 2 ، ص 38 .
( 3 ) - تراتيب ادارية ، ج 1 ، ص 55 .
( 4 ) - همان .
( 5 ) - انساب الأشراف ، ج 2 ، ص 129 ؛ بحار ، ج 41 ، ص 104 و 161 ؛ طبقات ابن سعد ، قسم اول ، ص 17 - 18 ؛ غارات ثقفى ، ص 110 و 112 ؛ الاستيعاب هامش الاصابة ، ج 4 ، ص 49 .
( 6 ) - بارجاة معرب بارگاه است ولى ابن خلكان مىگويد : بارجاه اسم جايى در بصره است .
( 7 ) - اشتقاق ، ج 2 ، ص 272 ؛ وفيات الاعيان .
( 8 ) - دعائم الاسلام ، ج 2 ، ص 530 .
( 9 ) - كنزالعمال ، ج 5 ، ص 488 ؛ سنن بيهقى ، ج 5 ، ص 150 و 151 .
( 10 ) - مصنف ، عبد الرزاق ، ج 9 ، ص 268 ، و ج 10 ، ص 72 ؛ مصنف ابن ابى شيبة ، ج 7 ، ص 354 و كنزالعمال ، ج 5 ، ص 488 .
( 11 ) - البيان والتبيين ، ج 2 ، ص 20 ، 102 ؛ ربيع الأبرار ، ج 1 ، ص 322 و در نثر الدر ، ج 1 ، ص 152 به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نسبت داده شده است .